Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching mei 2014 (deel 1)

di 27 mei 2014

Zicht op eenzaamheid
Achtergronden, oorzaken en aanpak
Theo van Tilburg & Jenny de Jong Gierveld (red.). Van Gorcum, 2007. ISBN 978 90 232 4344 1

´Don't judge a book by it's cover´, zeggen de Amerikanen. Deed ik dat wel, dan eindigde 'Zicht op Eenzaamheid' ongelezen in de boekenkast. De cover en de zwart-wit grafieken ogen saai. Toch beloven de auteurs in de inleiding "een boek in begrijpelijke taal dat eenzaamheid bespreekbaar wil maken en [hulpverleners] wil helpen de juiste vragen te stellen aan eenzame mensen". Zeven auteurs baseren zich hiervoor op longitudinaal wetenschappelijk onderzoek.
Deel I, 'Achtergronden', begint met een belangrijke boodschap: eenzaamheid is 'normaal'. Bijna iedereen ervaart ooit in zijn/haar leven een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties - om de definitie van eenzaamheid te gebruiken. Enigszins verrassend voelen niet ouderen, maar gescheiden volwassenen - vrouwen én mannen - van middelbare leeftijd zich het eenzaamst.
Het aangaan van een nieuwe partnerrelatie is hiervoor niet altijd de oplossing, zo blijkt in deel II, 'Oorzaken'.
De bevindingen in deel II zijn echter vooral gebaseerd op onderzoek onder ouderen. De invloed van netwerkgrootte, participatie en woonomgeving op eenzaamheidsgevoelens onder de meest eenzamen, de gescheiden volwassenen van middelbare leeftijd, is niet onderzocht. Dat valt tegen.
Deel III, 'Aanpak', beschrijft een aantal voorbeelden van interventies rond eenzaamheid. Ook hier ligt de nadruk op de ouderen. De essentie voor een geslaagde interventie is vermoedelijk wel te generaliseren naar andere leeftijdscategorieën: de eenzame persoon moet weten wat hij precies mist, of hij dat kan veranderen en, of hij dat wil veranderen.
Zoals vaker bij boeken geschreven door meerdere auteurs, kan de structurering en consistentie beter. Zo gaat 'Introductie' in deel I (achtergronden) ook kort in op oorzaken (deel II) en aanpak (deel III). Hoofdstuk 4 (deel I) linkt verschillende typen eenzaamheid aan interventies (deel III). Ook de afsluiting van de hoofdstukken inconsistent: de laatste paragraaf wordt 'samenvatting', 'conclusie' of 'tot besluit' genoemd. Dergelijke 'details' leiden mij af van de inhoud en gaan me uiteindelijk storen. De grafieken daarentegen worden helder uitgelegd, zodat ook niet-wetenschappers begrijpen wat er staat. Grafieken in kleur of gevarieerdere arceringen hadden het onderscheid tussen de variabelen wel duidelijker gemaakt.
Kortom, om eenzaamheid bespreekbaar te maken biedt 'Zicht op eenzaamheid' ruim voldoende -zij het wat verouderde - theoretische achtergrond en wetenschappelijke bevindingen. Concrete handvatten voor 'het stellen van de juiste vragen' zal je in het boek niet vinden. Daarvoor moet je zelf een vertaalslag maken van theorie naar praktijk en dat vind ik, gezien de doelstelling van de auteurs, toch wat jammer.

Linda Brosens - coach/docent psychologie

 

Omarm je emoties
vrij van angst voor je gevoelens
Ronald J. Frederick. Boom, 2014. ISBN 978 94 610 5980 2

Geen angst hebben voor emoties, maar deze gevoelens bewust in je lichaam toe laten. Om zo het contact met jezelf en je naasten te verbeteren. De auteur noemt dit een volgende stap van mindfullness. Ondersteund door neurowetenschappelijk onderzoek legt hij in 4 stappen uit, hoe je door emotionele mindfullness een vervuld leven kunt leiden. Compleet met oefeningen. Het boek kent een voorbereiding en acties en wordt afgesloten met een hoofdstuk persoonlijke verhalen, gevolgd door conclusies, literatuurlijst, register en dankwoord. Netjes verzorgd en compleet.
In de voorbereiding wordt al snel duidelijk hoe belangrijk jeugdervaringen zijn geweest. Daar leg je de basis, voor hoe je nu met je emoties omgaat. Het emotionele klimaat waarin je bent opgegroeid, kun je zelf met een vragenlijst in kaart brengen. Onze angst voor emoties (emotiefobie) en de manier van vluchten voor gevoelens, zorgen ervoor dat we vastlopen en dit leidt tot fysieke en emotionele klachten. Het vergt volgens de auteur moed om door te gaan, maar de beloning is groot.
In stap 1 ga je aan de slag met het herkennen van je gevoelens. We maken kennis met mindfullness. Het stilstaan en naar binnen keren en opmerken wat daar is. Een bewustwordingsoefening helpt je om de basis emoties langs te gaan en te voelen wat het met je lichaam doet. Er is geen goed of fout. Er zijn wel onbewuste afweermechanismes. Deze beschermen ons voor angst. Om je gedrag ook echt te verbeteren, is het zaak die afweermechanismes aan te pakken.
Eenmaal bewust van de gevoelens kunnen we stap 2 zetten: het temmen van de angst. Je gaat in deze stap vooral benoemen en voelen dat er in je lichaam dat er iets verandert. Aandacht geven aan, blijven voelen, ruimte maken, reflecteren op je gevoelens, daar draait het om in de 3e fase. Veel mooie kleine oefeningen, die je daarbij helpen.
En in de 4e fase gaat de auteur in op hoe je deze gevoelens kunt delen en hoe je mindfull kunt communiceren.
Dit zelfhulpboek gaat over een proces dat tijd en oefening vraagt. De stappen kun je gebruiken als richtlijn. Ik denk dat je met doorzettingsvermogen een eind komt, maar ik twijfel aan het zelfstandig afbreken van de onbewuste afweermechanismes. Maar het is een mooi bruikbaar boek voor hen die er aan toe zijn.

Machteld de Roos

 

Geld & Liefde
Op zoek naar financiële intimiteit binnen een relatie
Deborah L. Price. Altamira, 2013. ISBN 978 94 013 0119 0

Een gezonde, echt intieme relatie tussen twee mensen is alleen mogelijk is als je op de hoogte bent van elkaars financiële wensen, behoeften en verwachtingen, en geld is het laatste taboe. Zeker in deze tijden van economische crisis is deze combinatie van factoren de oorzaak van veel relatieproblemen en echtscheidingen. Aldus geldcoach Deborah L. Price in dit boek, dat gebruikt kan worden als handboek voor coaches en als zelfhulpboek voor stellen die problemen ondervinden in de financiële sfeer. Het boek biedt inzicht in de achterliggende problematiek en oorzaken van geldproblemen en geeft handvatten om daaraan te werken. Veel aandacht gaat uit naar wat de auteur noemt de ‘onbewuste erfenis’; de denk- en gedragspatronen ten aanzien van geld in het gezin van herkomst, waar vaak conflicten en tegenstrijdigheden speelden die nu nog invloed hebben op onze manier van omgaan met geld. Ze onderscheidt verder acht geldtypen: De Naïeveling, het Slachtoffer, de Krijger, de Martelaar, de Dwaas, De Schepper/kunstenaar, de Despoot en de Magiër, en beschrijft hoe diverse combinaties van deze geldtypen in relaties uitpakken.
´Geld & Liefde´ is ook een zelfhulpboek, waarin stellen aan de hand van oefeningen stapsgewijs leren onderzoeken wat de ingesleten, vaak onbewuste gedragspatronen en overtuigingen ten aanzien van geld zijn en hoe ze deze kunnen veranderen. Een belangrijke start is het schrijven van je eigen geldverhaal, je levensverhaal met de nadruk op de rol die geld hierin speelt, en het ontdekken van terugkerende thema’s en patronen hierin. Dan ga je onderzoeken welk geldtype het meest op jou en je partner van toepassing is. Ook zijn er oefeningen om met elkaar in gesprek te komen over de dingen die je over jezelf en elkaar hebt ontdekt. Een effectieve communicatie is uiteindelijk de sleutel tot een meer harmonieuze intieme relatie, waarin wederzijds respect de boventoon voert.
Deborah Price geeft blijk van een rijke ervaring als geldcoach en een grote passie voor haar vak. Jammer is, dat het boek een rommelige indruk maakt. De indeling in hoofdstukken lijkt in eerste instantie overzichtelijk, maar de uitwerking is niet helder. Er zijn veel korte subhoofdstukjes met herhalingen, waarin ook nog onverwacht van een meer psychologisch naar een spiritueel of zelfs religieus perspectief wordt gewisseld. Het boek biedt echter een mooi uitgangspunt voor een onderzoek naar onbewuste geldpatronen en hoe die je leven en relatie beïnvloeden.

Annelotte Verhaagen, documentaires/training/coaching

 

Eigen baas, de beste die je ooit zult hebben
Praktische gids voor menselijke vaardigheden in tijden van internet
Hein van Steenis. Calbona, 2013. ISBN  978 94 912 5483 3

Dit boek geeft de lezer praktische informatie over communiceren en functioneren in tijden van internet. In het eerste deel wordt stilgestaan bij de veranderingen die het internet teweeg heeft gebracht in de manier van communiceren van mensen onderling en de effecten hiervan op de mens. Persoonlijke mentale processen en interpersoonlijke processen die hieraan bijdragen worden in deel twee behandeld en geeft meer inzicht in ons nieuw, adaptief onbewuste en hoe onze mentale processen werken nu er ook op andere wijzen gecommuniceerd wordt dan we van oudsher gewend zijn. Dat onze taal hier en belangrijke rol in speelt, wordt in deel 4 uitgelegd. Het vijfde deel van dit boek geeft handvatten hoe je effectiever kunt functioneren en jezelf kunt ontwikkelen.
De opgenomen citaten per hoofdstuk zijn een aanvulling op de onderwerpen die worden behandeld. Vaak weet de schrijver met leuke en praktische voorbeelden deze onderwerpen te onderstrepen. Op overzichtelijke wijze helpt dit boek de lezer om eigen baas te zijn in de eigen communicatie en in het eigen functioneren in een wereld waarop je  op steeds meer manieren met elkaar in contact kunt staan, rekening houdend met de minder rijke vormen van communicatie die het internet ons biedt in vergelijking met direct contact.
Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een aantal punten ter overdenking die passend zijn bij de onderwerpen die zijn behandeld en de lezer uitdagen om hetgeen wat zojuist gelezen is, te plaatsen in de eigen manier van communiceren of juist in het eigen functioneren. Dat maakt dit boek niet alleen interessant voor mensen die meer willen weten over communicatie in tijden van internet, maar ook voor de lezer die zoekt naar verdieping en zelfontplooiing.,

Judith Lub

 

Hulp in zicht
Als een dierbare kampt met psychische problemen of een verslaving
Marieke Proper. Kosmos, 2013. ISBN 978 90 215 5493 8

Als iemand van wie je houdt kampt met psychische problemen of een verslaving, legt dit een zware druk op je. Natuurlijk wil je helpen, maar hoe en wat? Je hebt vaak al zoveel geprobeerd en je voelt je machteloos. Naar mijn idee kan dit boek je helpen meer inzicht en begrip te krijgen en je ook aanzetten tot daadkrachtig(er) handelen.
De auteur van het boek is counselor in de verslavingszorg en ervaringsdeskundige. In haar praktijk als relatie- en gezinscounselor begeleidt zij naasten van mensen met psychische problemen of een verslaving. Zij ziet psychische en verslavingsproblemen niet alleen als een familiair probleem, maar ook als een maatschappelijk probleem.
De inhoud is chronologisch opgebouwd in hoofdstukken en volgt het “proces” dat naasten meemaken. Vanaf het ontdekken van het probleem, het zoeken van hulp, het omgaan met de diverse emoties, de veranderende rollen t.o.v. elkaar en de fase na de behandeling. Ook de procedures rondom Inbewaringstelling (IBS) en rechterlijke machtiging (RM) worden toegelicht. Belangrijke informatie waaraan je als “leek” behoefte kunt hebben. Naast de beschrijving van het proces volgt stap-voor-stap informatie en antwoord op veel emotionele en praktische vragen.Daarbij wordt ook aandacht besteed aan terugval, uitbehandeld zijn en het mogelijke overlijden van je naaste.
Naast de zorg voor je naaste wordt ook het belang van goed voor jezelf zorgen benadrukt. Aanbevelingen als: deel de last (bijvoorbeeld met lotgenoten), verdeel de taken en neem eens afstand om zelf weer energie op te bouwen zijn hiervan voorbeelden.
Het boek ‘Hulp in zicht´ is in eenvoudige taal geschreven, waardoor het zeer toegankelijk en prettig leesbaar is. Er worden (praktijk-)voorbeelden gegeven die verduidelijken en de materie aansprekender maken. Uit het gehele boek blijkt de professionaliteit en ervaringsdeskundigheid van de schrijfster; een pluspunt. Ik vind ´Hulp in zicht´ een aanrader; een makkelijk te hanteren vraagbaak waarin je veel tips en informatie kunt vinden. Het kan voor naasten van mensen met een verslaving of psychische problemen een daadwerkelijke steun betekenen!

Lianne van Eert, coach/counsellor bij verlies en rouw

 

Kies het leven dat je wilt
101 manieren om mindful je eigen weg naar geluk te vinden
Tal Ben-Shahar. Scriptum, 2012. ISBN 978 90 559 4906 9

De titel van het boek is letterlijk te nemen: de lezer vindt inderdaad 101 hoofdstukjes (van drie bladzijden) waarin de lezer een keuze wordt voorgelegd. Het gaat om kleine dagelijkse keuzes die we vaak onbewust maken. De rode draad van het boek is: je hebt altijd een keuze, al is het hoe je je wilt voelen in een situatie. Elke kleine  keuze kan een positieve kettingreactie op gang brengen en het begin zijn van andere positieve ervaringen op het werk en thuis. Je bewust zijn van je dagelijkse keuzes kan bijdragen aan het vinden van je eigen weg naar geluk.
Het boek behandelt drie soorten keuzes:
1. Keuzes die we op ieder moment hebben, zoals wel of niet glimlachen;
2. Keuzes die we hebben na een bepaalde gebeurtenis, zoals het wel of niet geven van een compliment;
3. Keuzes die in verband staan met grote beslissingen, zoals loopbaankeuzes of kiezen om anderen te helpen.
De eerste twee keuzes komen het meest voor in het boek. Elke hoofdstukje heeft als titel een keuze waarbij meteen duidelijk is wat de mindfulle keuze is. Voorbeelden van titels zijn: ‘Vlieg door het leven op de automatische piloot of kies bewust’ en ‘Jaag op het volgende koopje of investeer in ervaringen.’ Alle hoofdstukken belichten op drie manieren hoe de keuze bijdraagt aan mindful door het leven gaan: door een beroemde uitspraak die de keuze anders verwoordt, door een onderbouwing van de mindfulle keuze vanuit wetenschappelijk onderzoek en door een anekdote of praktijkervaringen.
Wat opvalt aan het boek is dat het woord mindfulness nauwelijks wordt genoemd. Toch gaat het boek wel degelijk over mindfulness door de aandacht voor bewust handelen bij de dagelijkse kleine keuzes.
Door de korte en op zichzelf staande hoofdstukjes is het boek bij uitstek geschikt voor mensen die niet houden van veel lezen of weinig tijd hebben (of nemen) voor reflectie. Tegelijkertijd is het boek geschreven door een auteur met verstand van zaken. Tal Ben-Shahar is lector aan de Harvard University en geeft colleges over positieve psychologie en psychologie van leiderschap. Daarnaast is hij international spreker en auteur.
Dit alles bij elkaar is ‘Kies het leven dat je wilt’ een handzaam boekje om te lezen of door te bladeren. De lezer kan kiezen uit 101 herkenbare mogelijkheden om mindful zijn eigen weg te vinden, naar geluk.

Mariska Prevaes, coach, psycholoog arbeid en gezondheid

 

De rafels van participatie in de gezondheidszorg
Van participerende patiënt naar participerende omgeving
Christine Dedding en Meralda Slager (red.). Boom Lemma, 2013. ISBN 978 94 623 6019 8

In dit boek worden bevindingen van 3 decennia patiëntenparticipatie beschreven aan de hand van casussen uit de praktijk, dilemma’s en reacties van mensen. Het boek bestaat uit 8 hoofdstukken en een epiloog.
Hoofdstuk 1 gaat over participatie en scholing en de vraag of de patiënt geschoold moet worden om deel te nemen aan zorg en onderzoek?
Hoofdstuk 2;  de rol van patiëntenorganisaties. In de eerste casus gaat het over een zeldzame aandoening en hoe kunnen we hier participatie bevorderen? In de tweede casus komt naar voren of er niet teveel patiëntenorganisaties zijn om slagvaardig te kunnen optreden?
Hoofdstuk 3 behandelt de rol van cliëntenraden, waarbij vooral in het essay een mooi voorbeeld van Participatie in de ouderenzorg beschreven is met de “p” van partnerschap. 
Hoofdstuk 4 gaat over de rol van patiëntenonderzoek ; waarbij in het essay van Boerse naar voren komt dat participatie een waardevolle aanvulling is en dat we in Nederland nog stappen te maken  hebben van consultatie naar duurzame participatie.
Ervaringskennis komt in hoofdstuk 5 waarbij stilgestaan wordt met kwetsbaarheid en ook de aanvulling vanuit cliënten aangaande het “leven met..”
Zelfmanagement en participatie (6) betekent dit hetzelfde voor de cliënt en beleidsmaker? In het essay van Platenkamp worden de criteria voor participatie beschreven aan de hand van de participatieladder.
Hoofdstuk 7 gaat over macht- en onmacht rond participatie en vraagt om bewustwording, zoals ook in de epiloog nogmaals besproken wordt.
Het laatste hoofdstuk gaat over een creatieve manier van implementatie.
De epiloog beschrijft de rode draad van verleden-heden en toekomst aan de hand van inclusie-exclusie van participatie/ grenzen /macht en afhankelijkheidsrelaties en lessen voor de toekomst waarbij aandacht moet zijn voor deskundigheidsbevordering en het creëren van een participerende omgeving.
Het boek leest als studieboek en is door alle casuïstiek/ essays en dilemma’s breed geschreven, waardoor er handvatten en vooral ook veel kritische vragen gesteld kunnen worden. Dit maakt dat je de rode draad makkelijk kwijt kunt raken. De epiloog is een prettige samenvatting. Ik zou dit boek aanraden aan managers van patientenverenigingen en zorgorganisaties, beleidsmakers en opleidingen voor zorgonderzoekers- en beleidsmakers. Hopelijk kunnen deze laatste een bijdragen leveren aan de participerende (zorg)omgeving voor alle patiënten en cliënten.

Esther Miltenburg- van Leer

 

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst