Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching juli 2015 (deel 2)

vr 10 jul 2015

Morgen doe ik het nog beter
Afwisselende werkvormen voor intervisie
Peta Twijnstra, 2015

De titel ´Morgen doe ik het nog beter´ maakt mij enthousiast. Want deze herbergt een aantal hoopgevende vooronderstellingen: ik doe 'het' blijkbaar al goed, maar ik kan 'het' (gelukkig) nog beter doen en dat dan ook nog meteen de volgende dag! Een mooi vooruitzicht als het gaat om intervisiewerkvormen, want als ik op zoek ben naar werkvormen waarmee ikzelf en mijn collega's onszelf kunnen ontwikkelen, wil ik die natuurlijk het liefst zo snel mogelijk in praktijk brengen.
Door haar eigen ervaringen met (het begeleiden van) intervisiebijeenkomsten te verwoorden, maakt Peta Twijstra in de inleiding precies duidelijk wat de meerwaarde van intervisie in ons dagelijks werk kan zijn: door het delen van professionele ervaringen ondersteunen we elkaar in onze ontwikkeling van onze professionele houding. Na een korte beschrijving van wat intervisie is en het belang van vragen stellen hierbij, geeft Peta een opsomming van de gevonden, gekregen, zelf bedachte of 'goed gepikte' werkvormen in het boek. De werkvormen zijn onderverdeeld in een aantal categorieën: opwarmers, terugkijken, inbreng genereren, modellen, andere werkvormen en afsluiters. Door steeds andere werkvormen en een verschillende volgorde in vormen te kiezen, ontstaat er variëteit in de intervisiebijeenkomsten en leren deelnemers hun  werkervaringen steeds op een andere manier tegen het licht te houden.
Voorzien van mooie illustraties worden de werkvomen vervolgens stuk voor stuk beschreven in een aantal stappen. De meeste werkvormen zijn beschreven op 1 pagina, zodat ze kort en bondig zijn. Dit ondersteunt het idee dat je inderdaad morgen met de werkvormen aan de slag kan, maar er ontstaat ook de vraag voor wie het boek precies bestemd is. Als doorgewinterde begeleider van (intervisie)groepen snap ik meteen hoe ik een werkvorm zou kunnen inzetten, maar ik kan mij voorstellen dat minder ervaren groepen of begeleiders iets meer handvatten nodig hebben.
Bij model nummer 16 en 20 worden bijvoorbeeld werkvormen beschreven waarvan ik (zijnde filosoof en systemisch denker) denk dat die meer begeleiding nodig hebben dan bij een 'reguliere' intervisiebijeenkomsten. De dynamiek die eventueel bij deze werkvormen kan ontstaan, kan niet makkelijk onderschat worden. Iets meer handreiking of achtergrondinformatie zou naar mijn mening op zijn plaats geweest zijn. Ten slotte staan er nog een aantal zet- en drukfouten in de tekst die de zichtbare zorg waarmee het boek samengesteld is, een beetje ontsieren. Maar dat kan morgen gelukkig allemaal beter!

Claudine Hogenboom, (onderwijs)adviseur en verhalencoach

ABC van Meditatie, mediteren, letterlijk mindblowing
Mark Teijgeler.
Aerial Media Company. ISBN: 978 94 026 1080 2

Soms heb je een boek gelezen waarvan je denkt; als ik dit kan; dan ben ik erAls je mag geloven wat mediteren volgens dit boek voor je kan betekenen, dan kun je je nauwelijks voorstellen dat er mensen zijn, die niet mediteren.Het ABC van Meditatie is heel informatief. De opbouw van het boek is helder. Van leren mediteren. Naar verdieping in meditatie. Naar voortdurend in meditatie zijn. In elk onderdeel benadert Mark meditatie op uiteenlopende manieren. Hij komt met praktische tips, met diepgang, met een wetenschappelijke benadering, de meest gestelde vragen, uitleg van de technieken, en met legio oefeningen.
Meditatie vanuit de ratio verklaren, staat haaks op hoe meditatie werkt: doen en ondergaan. Gelukkig brengt Mark dit in balans door veel citaten te gebruiken.
Wat mij bijzonder aanspreekt, zijn de drie plannen die Mark heeft uitgewerkt. Hij komt met een kennismakingsplan, een 4-wekenplan en een 100-dagenplan. Over het laatst genoemde, zegt Mark: ‘In veel meditatie- , yoga- en tai chi-stromingen wordt aan 100 dagen achter elkaar mediteren hetzelfde effect toegeschreven als wanneer je er twee jaar lang, tweemaal per week voor gaat zitten.’ Dat klinkt behoorlijk overtuigend. De bedoeling is wel om iedere dag te mediteren. Zonder een dag over te slaan. Doe je dit wel, dan moet je weer van voren af aan beginnen. Deze plannen maakten dat ik mij uitgedaagd voelde en er daadwerkelijk aan begon.
Het boek is afwisselend helder en verwarrend. Meditatie lijkt bedrieglijk eenvoudig. Dit boek maakt echter duidelijk dat meditatie vele subtiele valkuilen kent en verwarrende zaken. Deze kunnen je al snel op het verkeerde been zetten.
De schrijver erkent in het boek ook de beperking van taal als middel aspecten van meditatie te verklaren. Hij heeft veel tekst nodig om zo iets ogenschijnlijk simpels als ‘het hier en nu’ onder woorden te brengen.
Door de grote hoeveelheid informatie in het boek vond ik het lastig om de focus in het mediteren zelf te creëren. Zo bezien zou het meer een naslagwerk kunnen zijn, of een werk dat je zo snel leest als je eigen proces gaat, ipv wat we vaak maar doen, consumeren en snel door naar het volgende must-read boek. En dat zou ongelofelijk jammer zijn.
Mark duwt of trekt nergens, hij legt uit en nodigt uit. Dat komt heel prettig over. ‘Niets werkt motiverender dan dat je in je eigen ervaring de voordelen en de werking van meditatie kunt bevestigen.’

Anita Dubbelhuis, coach

Boven de lijn
Haal het beste uit jezelf
Berry Koeleman
Thema, 2015
ISBN 978 90 587 1984 3

Boven de lijn, op de lijn of onder de lijn, dat zijn de posities die in dit boek beschreven worden. Boven de lijn ben je in flow, gaat het leven je makkelijk af en voel je je vitaal. Hoe je dat doet legt de auteur uit in duidelijke stappen. Het boek is opgebouwd in 5 delen waarbij verschillende bekende theorien op een duidelijke wijze gekoppeld worden aan het verkrijgen van meer flow. Zo komt bijvoorbeeld de dramadriehoek, de piramide van Maslow en het stellen van doelen aan bod.
Het boek is zo opgebouwd dat je op de linkerpagina’s verklarende illustraties vind. Deze zijn steeds hetzelfde opgebouwd en geven inzicht in gedrag boven de lijn (flow) en onder de lijn (drama).
Het boek is prettig geschreven en leest makkelijk. Ik vind het een inspirerend boek doordat het eigen verhaal van de auteur mooi beschreven wordt. Hij laat je de vrijheid om je eigen keuze te maken en confronteert je al lezend met de concequenties van je keuze. Toch vind ik het geen boek om in één keer uit te lezen. Het is eerder een boek waar je even wat in opzoekt of stukjes leest die je op dat moment kunt gebruiken.
Het boek eindigt met een recept voor succes. Je passie volgen en luisteren naar je hart zijn het belangrijks van alles. En doen doen doen, actie ondernemen, ontdekken wat wel en niet werkt en leren van je fouten! Daarbij de vraag ‘hoe creeër ik een kans?’ in iedere situatie. Ik denk dat de auteur met het schrijven van dit boek deze ingrediënten zelf gebruikt heeft en het resultaat er mag zijn!

Liselotte Opdam, trainer

Iedereen weet
Zen en religie in tijden van wetenschap
Edel Maex
Lannoo, 2015. ISBN 978 94 014 2404 2

In onze moderne tijd, waar wetenschap religie grotendeels opzij heeft geduwd, lijken velen vergeten te zijn waar religie over gaat. ‘Iedereen weet’ verwijst naar de religieuze beleving die mensen al sinds eeuwen met elkaar delen. Dit boek is een uitnodiging om opnieuw het hart te openen voor de beleving van het religieuze, via een middenweg die het óf-óf-denken overstijgt dat voortkomt uit de gefabriceerde tegenstelling wetenschap versus religie. Want wetenschap en religie sluiten elkaar niet uit.
Het boek bestaat uit een verzameling zentoespraken, afgewisseld met illustraties en citaten. Rode draad door het boek is de 'Hymne aan de Wijsheid voorbij alle wijsheid' van Rahulabhadra in een vertaling van Ton Lathouwers, door wie Maex duidelijk is beïnvloed. In de teksten is het stempel van Lathouwers onder meer te vinden in een frase als ‘je kunt er niet uitvallen’ en verwijzingen naar Kwan Yin en Maria.
‘Iedereen weet’ is een ontnuchterend boek, dat afrekent met verwachtingen die veel mensen hebben als ze beginnen met meditatie. De gedachte dat meditatie een middeltje zou zijn voor meer rust en minder stress verwerpt Maex als westerse fantasie en pop-psychologie, maar als je denkt dat je niets bereikt door meditatie, heb je het mis. Ook is het een heel actueel boek dat verschillende problemen aanstipt zoals misbruik binnen religieuze tradities, autoriteit van onbekwame leraren en de noodzaak om voor het oosterse boeddhisme een passende westerse vorm te vinden. We kunnen dit boek goed gebruiken in tijden van religieuze en culturele conflicten, want in de basis verwijst religie, in al haar verscheidenheid, telkens naar hetzelfde: Het ene. De kunst zit hem erin daarvoor open te blijven staan. Maex heeft een prachtig en vermakelijk boek geschreven, maar toch blijft na het lezen een onbestemd gevoel over van niet meer weten wat er precies was geschreven. Dat is in mijn ogen geen slecht teken, want zodra we denken te weten hoe de wereld in elkaar steekt, zitten we er alweer naast. De kern blijft wel hangen: Iedereen weet maakt opnieuw nieuwsgierig. Naar de wereld en de mensen. Ik leg het boek binnen handbereik, zodat ik af en toe nog eens een hoofdstuk kan lezen om vervolgens lang te reflecteren.

Marjon Bakker - Coach voor OK-vrouwen

Genadeloos
Haal het beste uit jezelf met mental training
Erik Bertrand Larssen.
Boom|Nelissen, 2015
ISBN 978 90 2440 3295

Met Helweek heeft Larssen zich flink in beeld geschreven. Om je doel te bereiken moet je je grenzen verleggen. Het wordt niet zo gepresenteerd, maar je kunt zeggen dat Larssen in Genadeloos zijn groeiprincipe als het ware toepast op wat er ná die ene Helweek gebeurt. Als verandering een proces van elke dag wordt. En de strijd om je doelen te halen navenant moeilijker. De rode draad is simpel en niet nieuw; er is al veel over geschreven: maak de doelen in je leven duidelijk, leer ze liever te willen dan alles wat je nu al hebt, zet opzij wat je van je koers brengt. Om je talenten te realiseren moet ieder mens ooit uit z’n comfortzone komen. Talent is interessant en een sterke wil is nodig, maar doorzetten en je doel halen is uiteindelijk een zaak van doen: van gedrag en dagelijkse handelingen. Dit boek helpt je dat gedrag te ontwikkelen.
Larssen kiest als uitgangspunt dat je je doelen kúnt verwezenlijken. Natuurlijk zit daar de gedachte bij dat je in dat proces ook leert om háálbare doelen te stellen. Het onmogelijke willen is iets dat je afleert, als je eerlijk naar jezelf leert zijn. Dat is een sympathieke gedachte. Ik merk dat ik soms enige weerstand voel. Weerstand om mijn comfortzone te verlaten. Weerstand om een besluit te nemen. Dat vind ik één van de belangrijkste punten uit Larssens verhaal: als je je doel eerlijk helder hebt, néém dan het besluit om er voor te gaan. Anders hou je altijd alle opties open. En dat is misschien wel mijn grootste valkuil. 
De doelgerichtheid van topsporters gebruikt Larssen graag als voorbeeld. Met mental training leer je je gedachten zo te sturen en te gebruiken dat je denken en je doen in één lijn komen te liggen. Je hele leven in dienst van dat doel. Softe en comfortabele gedachten passen daar niet bij – dezer dagen las ik dat 12 jarige sporters, die de top willen bereiken: ‘2x per jaar naar de Mac mogen’… In die zin leert mental training je ‘genadeloos’ voor jezelf te zijn. Ik vind de term genadeloos persoonlijk niet uitnodigend. Maar misschien heb ik daarom niet al mijn doelen in mijn leven bereikt. Larssen heeft een toegankelijk boek geschreven. Hij wijst overtuigend aan waar het vaak mis gaat en geeft nuttige handvatten om dat te veranderen. Een aanrader.

Hanno Cramer 

Speelruimte voor ervaring en reflectie
Een praktijkgericht onderzoek naar het gebruik van spel in begeleidingssituaties
Michiel de Ronde
Eburon, 2015. ISBN 978 90 597 2962 9

Het gebruik van zeer diverse spelvormen heeft de afgelopen twee decennia een grote vlucht genomen in de praktijk van trainers, coaches en adviseurs. De wetenschappelijke reflectie en theorievorming blijft hierbij achter. Doel van dit proefschrift is dan ook om het werkingsmechanisme van spel en de rol van de begeleider te doorgronden.
In hoofdstuk 2 beschrijft de Ronde wat de manier is waarop in lectoraten aan kennisontwikkeling kan worden gedaan. Centraal daarin staat het samenbrengen van verschillende soorten kennis: ervaring, visie en onderzoeksresultaten. In hoofdstuk 3 komt de auteur op basis van literatuuronderzoek en praktijkvoorbeelden tot een verrassende brede definitie van spel: ‘De communicatie van een alsof wereld die boeit en vervoert en waarin het ongewisse zich voordoet’ (80). Op basis van deze definitie formuleert de Ronde spelprofielen, overzicht geordend naar vorm en functie. Vanuit deze ordening kan de Ronde ook zeer uiteenlopende vormen van ‘spel’ aan onderzoek onderwerpen in: Film (6), speelgoed als werkmateriaal (7), simulatiespel als werkvorm (8) en dramawerkvormen (9). In de tussenliggende hoofdstukken 4 en 5 heeft de auteur de mogelijke spanning tussen spel en professioneel handelen beschreven en daarbij een ordening gepresenteerd van drie clusters van rollen (wetenschapper, wijze en schelm) van de begeleidingskundige. Ook wordt het gebruikte onderzoeksinstrument toegelicht.
De Ronde verdient lof voor zijn geslaagde poging om het werkingsmechanisme en de waarde van spel in begeleidingskundige context te onderzoeken. Zijn methodiekontwikkeling is zeldzaam in een wereld waar pragmatiek (‘werkt het?’) de boventoon voert. En dat de beschrijvingen van deelnemers aan onderzoeken soms wat wollig zijn, is hem daarbij vergeven. De Ronde is namelijk de eerste om toe te geven dat het conceptualiseren van spel eigenlijk een onmogelijkheid is: het wezen van spel is nu juist dat je het ervaart.
De hoofdstukken 2,3 en 4 zijn afzonderlijk al zeer de moeite waard en samen met de rest van het onderzoek vind ik dit boek een must voor iedereen die professioneel bezig is met spel in de begeleidingskundige praktijk.
De wat mij betreft mooiste conclusie is voor het laatst bewaard: de grootste bijdrage van de inzet van spelvormen in begeleidingskundige context is dat het de deelnemers brengt in een wonderlijke houding van ‘passieve activiteit’. De deelnemer richt zijn al zijn energie en vaardigheid op het spel in de verwachting en hoop dat hem dan juist  het essentiële en waarachtige toevalt.

Guido van Voornveld – Adviseur Leren en Ontwikkelen bij Ludens Talentontwikkeling

 

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst