Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching januari 2016

ma 11 jan 2016

Sterker dan ooit
De wijsheid van vallen en opstaan
Brené Brown
A.W. Bruna Uitgevers B.V., Amsterdam, 2015. ISBN 978 94 005 0560 5

Brown is bekend van haar boek De kracht van kwetsbaarheid. Daarin beschrijft ze dat je kwetsbaar opstellen beter is voor de communicatie en voor de verbondenheid. Het risico is dat je op je gezicht kunt gaan. Dan val je. Hoe weer op te staan? Daarover gaat Sterker dan ooitHet 'sterk weer opstaan' proces bestaat uit drie stappen: rekenschap geven, stoeien en revolutie. Rekenschap geven betekent dat je nieuwsgierig bent naar je gevoelens, gedachten en gedrag. Stoeien is eerlijk zijn over de verhalen die je verzint en ze onderzoeken op waarheid. Revolutie is de waarheid onder ogen zien en integreren in je leven.
Rekenschap geven is lastig: veel mensen reageren hun frustraties liever af op anderen dan dat ze eerlijk naar zichzelf kijken. Of ze verdoven hun pijn met alcohol, drugs, eten, vreemdgaan, werk, zorgen voor anderen, gokken, shoppen, perfectionisme en/of altijd druk zijn. Het vergt moed om je pijn onder ogen te zien en je emoties te voelen. Als je eerlijk naar jezelf kijkt, merk je dat je allerhande verhalen zit te verzinnen. Bij een scheiding bedenk je bijvoorbeeld dat je de liefde van anderen niet waard bent. Bij complotdenken gebeuren er nare dingen, omdat slechte mensen erop uit zijn je geluk te torpederen. De effectiefste manier om je bewust te worden van je verhalen is om ze op te schrijven. Vooral de eerste versie, waarin je alles eruit gooit, laat goed zien wat je hebt verzonnen. Praat over je verhalen met mensen die je vertrouwen waard zijn. Onderzoek vooral je verwachtingen. Veel verwachtingen zijn heimelijk, je merkt ze pas als ze in puin zijn geschoten. Rouwen mag en vergeven is helend. Met je nieuwe inzichten kun je je val herschrijven en krijg je weer vertrouwen en hoop. Dan heb je de kracht om op te staan. Dat leidt tot revolutie: als je ergens helemaal voor gaat en jezelf daarbij trouw blijft, kun je nog steeds falen, maar door je reactie te onderzoeken op waarheid, sta je weer op en laat je veerkracht zien. Je bent bereid te vallen, omdat je hebt geleerd weer op te staan.

Joke Tacoma, psycholoog en loopbaancoach, gespecialiseerd in mensen met een technische achtergrond 

Hoop, The World Book of Hope
Leo Bormans et al.
Uitgever Lannoo, 2015. ISBN 978 94 014 2360 1

Het derde boek in de serie, onder redactie van Leo Bormans, na `the World Book of Happiness` en ´the World Book of Love´. In duidelijke taal is de kennis van honderd wetenschappers uit de hele wereld bijeen gebracht. Op allerlei gebied heeft onderzoek plaats gevonden: onderwijs, gezondheidszorg, economie, religie, in organisaties enzovoort. Van China, Libanon, Zuid Afrika, Europa, de VS, Singapore tot Israël, Rusland en Australië. Hoop is de bron van succes, kracht en geluk, hoop blijkt de motor te zijn van ons handelen. Hoop is universeel, collectieve hoop blijkt een sterke sociaaleconomische kracht. Juist in tijden van angst geeft hoop kracht, “als ons welbevinden wordt bedreigd, kan hoop veranderen in een instrument om met narigheid om te gaan” (blz. 15).
Hoop is niet een geloof dat alles goed zal komen en ook niet hetzelfde als succes verwachten. Er zijn veel links met de positieve psychologie (M.Seligman), hoop is daarin een belangrijk concept. Dr. Alastair Arnott (UK) houdt zich bezig met positief falen: juist door fouten te maken, kunnen kinderen zich ontwikkelen en leren. Volgens hem moeten we af van het streven naar perfectie. Onder de juiste omstandigheden werkt falen juist veerkracht in de hand.
Ook 10 hoopvolle projecten worden beschreven zoals bijvoorbeeld  het project Gap Filler in Nieuw Zeeland. Na de aardbeving in Christchurch was 80% van het stadscentrum verwoest. Zeven mensen en 1700 vrijwilligers zorgden ervoor dat de inwoners via creatieve initiatieven aan de wederopbouw van de stad konden bijdragen.
Het boek bestaat uit korte, overzichtelijke hoofdstukken; in kaders en schema’s staan kernpunten. Foto’s zorgen voor beelden bij de tekst.
Ik werd aangenaam verrast door dit boek, vooral door de optimistische toon en de veelheid aan projecten en onderzoek: hoop kan een keuze zijn, door doelen te stellen, door vaardigheden te ontwikkelen heeft men invloed. Hoop is geen illusie, ondanks moeilijke omstandigheden, kan de mens kiezen hoe hij zijn situatie ervaart. Viktor Frankl en Nelson Mandela zijn bij uitstek personen, die dit tijdens hun leven en gevangenschap illustreerden.
Voor iedereen kan ´the World Book of Hope´ bijdragen tot hoop, ook voor coaches, therapeuten en andere begeleiders geeft het de nodige handvatten en aanknopingspunten. Om met Kofi Anan te spreken “stop nooit met dromen, ze zijn de basis van hoop”.

Jeannette van Hoek, integratief therapeut en coach

BOEM!
Makbuntu – Het model voor de zin van het leven
Bert van Dam
Paris Books, 2015. ISBN 978 94 92179 081

Auteur Bert van Dam had een glanzende carrière als managing director van Planet Internet en Phonehouse en kansen genoeg om nog meer topfuncties in het bedrijfsleven te veroveren, toen hij zich realiseerde dat hij niet gelukkig was met zijn bestaan. Hij ging met zijn gezin naar Tanzania en daar, in de uitgestrekte vlakte van de Serengeti, begon een proces van bewustwording en verandering. De inzichten die hij kreeg en het ‘model voor de zin van het leven’ waarin hij die vervatte, deelt hij in dit boek. Van Dam heeft een missie, hij wil zoveel mogelijk mensen helpen om ‘hun beste leven te leiden’.
Het boek bestaat uit twee delen, die allebei heel persoonlijk zijn geschreven maar een net iets andere insteek hebben. In de eerste hoofdstukken beschrijft hij zijn inzichten aan de hand van de ervaringen  in Afrika, waar hij zoals de meeste toeristen op zoek ging naar de ‘Big Five’: de luipaard, de neushoorn, de leeuw, de buffel en de olifant. Hij zag niet alleen deze vijf maar was ook getuige van duizenden gnoes die een rivier overstaken, een ervaring die maar heel weinig mensen ten deel valt. De ontmoetingen met deze dieren maakten diepe indruk en brachten hem steeds weer een stapje verder op zijn pad. In het boek worden de inzichten op een creatieve manier grafisch weergegeven, met het inzicht in vette letters, voorafgegaan door een pagina waar met grote letters BOEM! staat. Het inzicht dat inslaat als een bom…
In het tweede deel werkt de auteur toe naar zijn model van de zin van het leven, dat stoelt op de drie pijlers creatie, liefde en genieten. Hij noemt het Makbuntu, een mooie samentrekking van maktub, wat Arabisch is en staat voor ‘het staat geschreven in het universum’ en ubuntu, Zoeloe voor ‘één zijn met je omgeving’.  Om zinvol en gelukkig te leven moet er een goede balans zijn in creëren, liefde geven en nemen (‘liefde doen’) en genieten van wat er is.
BOEM! is geschreven met enthousiasme en bezieling, zoveel is zeker. Erg meeslepend is het echter niet, de schrijfstijl is wat hakkelig en er staan nogal wat slordigheden in de tekst. Voor de ervaren lezer van boeken van Knoope, Jaworski, Senge, Tolle etc., bevat het ook niet heel veel verrassingen. Maar de oproep om te leven vanuit je hart, met liefde en aandacht voor wat er is, mag gerust vaker klinken.

Annelotte Verhaagen, AV Coaching & training

Mentaal kapitaal. Versterk je mentale veerkracht en vermijd burn-out
Elke Geraerts
Uitgeverij Lannoo nv en Elke Geraerts, 2015. ISBN 978 94 014 0396 2

De positieve psychologie werpt steeds meer vruchten af. Dit boek is daar een mooi voorbeeld van. Hoe meer veerkracht, hoe minder burn-out. Veerkracht is het vermogen om om te gaan met tegenslag. Om mentaal veerkrachtiger te worden zijn twee beslissingen nodig: een actieve rol spelen in je eigen leven en ervoor kiezen zelf verantwoordelijkheid te voelen en te nemen. Dus haalbare doelen stellen en je leven zo inrichten dat je deze doelen kunt bereiken.
Zelfcontrole is daarbij belangrijk. Dat is te ontwikkelen met uitgestelde beloning (bijvoorbeeld de marshmallowtest: je mag het snoepje nu opeten of wachten tot ik terugkom, dan krijg je er twee) en intrinsieke motivatie. Als het moeilijk wordt kan afleiding helpen en houd rekening met egodepletie (wilskrachtuitputting): als je bij een taak veel zelfcontrole hebt ingezet, is de zelfcontrole bij de volgende taak een stuk minder. Dat merk je als je stopt met roken, de concentratie is de eerste dagen ver te zoeken.
Nu nog in de praktijk brengen. Dat gaat met bewustzijn. Multitasken bestaat niet, je kunt je aandacht maar op één ding tegelijk richten en dat kan hooguit veertig minuten. De helft van de tijd is je brein aan het 'mind wanderen', je gedachten zweven en staan op de automatische piloot. Die dwalende geest kan verbanden leggen, dingen in een context plaatsen en emoties verwerken. Koesteren, dus.
Geraerts pleit voor een actief breinbeleid om de veerkracht te trainen in organisaties en op scholen. Focussen doe je door prioriteiten te stellen, een tijdsblok te reserveren voor grote taken (dat rapport) en een tijdsblok voor kleine taken (mail, bellen, administratie). Bouw momenten van 'schermrust' in. Uiteraard geven leidinggevenden en leraren het goede voorbeeld. Daar is nog een wereld te winnen.
De implementatie van deze inzichten gaat langzaam, maar er zijn wel een paar grote organisaties mee aan de slag gegaan. Soms omdat de CEO een burn-out kreeg en daardoor begreep hoe belangrijk veerkracht is. Geraerts eindigt met een praktijkvoorbeeld, een literatuuroverzicht en een register. Ik vind het boek een aanrader voor iedereen die zijn of haar veerkracht wil verbeteren.

Joke Tacoma, psycholoog en loopbaancoach, gespecialiseerd in mensen met een technische achtergrond

Eerste hulp bij tegenzin
Ulberthe Wielinga
Huub Schulte Fischedick
Thema, 2015. ISBN 978 94 6272 020 6

Het boekje is met 88 bladzijden handzaam en heeft een goed leesbare opmaak. De schrijvers variëren prettig in kleurgebruik en in lettergrootte. De opdrachten, lijstjes, invulvelden en dergelijken geven het de uitstraling van een werkboekje. Het nodigt je uit ermee aan de slag te gaan.
Na een korte beschrijving van wat auteurs onder het begrip tegenzin verstaan, volgt een beschrijving van tegenzin in drie hoofdcategorieën. Tegenzin omdat je het jezelf moeilijk maakt, tegenzin omdat je met anderen samenleeft en tegenzin door wat je overkomt. Aansluitend wordt per categorie op deelonderwerpen ingegaan. Zo wordt er beschreven hoe het zit met tegenzin omdat je het te goed wilt doen of met tegenzin omdat een bepaalde activiteit steeds terugkomt. Per item wordt telkens kort ingegaan op wat er dan aan de hand zou kunnen zijn en vervolgens welke eerst hulp toegepast zou kunnen zijn. Elk van de drie categorieën wordt afgesloten met een grondige aanpak om tegenzin te lijf te gaan. Het boekje sluit af met (aardig gevonden!) nog wat tips voor mensen die nooit tegenzin hebben en tips voor borrelpraat over tegenzin.
Hoewel de schrijvers voor een leuke insteek hebben gekozen, bevat het geen echte nieuwe inzichten. De beschreven achtergronden en interventies zijn voor coaches bekend. De literatuurlijst bevat vooral semi-wetenschappelijk werk als van Covey en van Mars. Op zichzelf waardevolle literatuur, maar niet echt vernieuwend.
Het is luchtig geschreven, eenvoudig van taalgebruik, helder ingedeeld en makkelijk leesbaar: een zeer toegankelijk boekje en een prima bruikbaar om als startpunt of als reminder aan iemand met een coachvraag op het vlak van tegenzin mee te geven.
Het is vooral instrumenteel: een echt werkboekje voor wie met tegenzin aan de slag wilt.

Hanriëtte Ruigt, hogeschooldocent, studieloopbaanbegeleider en coach

Het Grote Beïnvloedingsspel
Bert van Dijk & Fenno Moes
Thema 2015 (herziene editie). ISBN 978 90 587 1939 3

Sinds jaren ben ik gefascineerd door de Roos van Leary en de inzichten die deze geeft  in hoe de onderlinge communicatie soms verloopt en hoe je deze zelf kunt beïnvloeden. Communicatie gaat over inhoud en betrekking. Dit spel is een afgeleide van deze theorie. Voegt het spelen ervan wat toe aan het leren over de verschillende posities die je kunt kiezen om je doelen te bereiken? Leer ik spelenderwijs het gedrag van anderen te beïnvloeden zodat ik mijn doel  behaal zonder last van b.v. irritant, overheersend, te aanwezig, duikend, helpend, volgend gedrag?
De stevige rode box geeft een professionele uitstraling. De beeltenis op de doos van twee marionetpoppen aan touwtjes beelden het doel van dit spel helder uit. De box bevat een handleiding met inleiding over de theorie van de Roos van Leary en verschillende kaarten om het spel met maximaal acht mensen te spelen. De aanwijzing dat men eerst de theorie uit de handleiding dient te lezen is enigszins een hobbel om dit spel te spelen. Volgens de makers behoort iedereen tot de doelgroep. Binnen teams lijkt het mij een aardig middel om spelenderwijs wat reactiepatronen uit te proberen en te bespreken met elkaar. Of bij coaching of supervisie spelenderwijs oefenen met reactiepatronen.
Bij het spel is het de bedoeling dat op kaarten beschreven situaties worden voorgelezen en elke deelnemer bepaalt welke type gedrag men kiest als reactie. Een overzichtskaart biedt houvast bij het kiezen. Je verdient punten met het beste antwoord. Lastig is dat er andere woorden worden gebruikt in de handleiding dan op de overzichtskaarten. Ik heb ze maar op de kaart erbij geschreven en kon dit hobbeltje daarmee goed nemen.De beschreven, voor driekwart werkgerelateerde, situaties schetsen voorbeelden die herkenbaar zijn. Ze zorgen pas voor verwarring bij de uitleg van de antwoorden. Soms snapte ik die niet of was het er niet mee eens. Best lastig om het onderscheid in de praktijk te pakken te krijgen. Het kan zijn ik mijn eigen keuzes geneigd ben logischer te vinden dan die van de spelmakers. Maar wat maakt het uit? Ik ben aan het oefenen! en in gesprek met andere deelnemers stel ik mij voor dat dit tot allerlei discussie leidt waardoor het bewust leren innemen van een andere positie een logisch gevolg zal zijn. Doel bereikt! Veel speelplezier!

Bernadien van der Heijden, kwaliteitsfunctionaris bij Reclassering Nederland en LVSC geregistreerd supervisor/ intervisor/ begeleider

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst