Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching april 2015 (deel 1)

do 30 apr 2015

Gedrag in evolutie en ontwikkeling
Andre Vyt
Garant, 2015
ISBN 978 90 441 3168 0

Professor Vyt doceert gedragswetenschappen aan de hogeschool en de universiteit van Gent en heeft het boek geschreven voor studenten in de gezondheidszorg en het onderwijs. Vyt gaat grondig te werk. Hij begint met ontogenese (individuele ontwikkeling) en fylogenese (ontwikkeling van de soort) en meldt relativerend dat iedere wetenschapper een kind van zijn tijd is. Hij hanteert de transactionele visie 'waarbij vanuit start- en eindpunten op een dynamische manier naar ontwikkeling wordt gekeken en een ethologisch-evolutionaire visie waarbij we de gedragsontwikkeling van de mens breed bekijken in zijn huidige maar ook in zijn historische leefomgeving'. Als hij de gedragsontwikkeling van een kind beschrijft, relativeert hij opnieuw: of het gedrag gepast of ongepast is, hangt sterk af van de cultuur.
In de verschillende hoofdstukken wordt de ontwikkeling van de mens beschreven, vooral van embryo tot basisschoolleeftijd. Baby's hebben 'startcapaciteiten': ze zijn vooral geboeid door gezichten en hebben vanaf de geboorte al een sterk ontwikkelde smaak en geurzin. De grijpreflex vindt Vyt niet meer functioneel, maar toen we nog sterk behaard waren 'kon het kind zich vastgrijpen als moeder beide handen nodig had om in de bomen weg te vluchten voor een aanhollende vleeseter'.
Manieren van leren krijgen veel aandacht: klassieke conditionering (Pavlov), instrumentele conditionering en leren door exploratie en imitatie. Bij imitatie is de tv belangrijk geworden, jongeren spelen na wat ze hebben gezien, soms met moord tot gevolg. Gedrag kan ook weer afgeleerd worden. Vyt gaat niet uitvoerig in op afwijkingen in de ontwikkeling. Zo wijdt hij twee regels aan ADHD. Wel meldt hij dat ADHD in sterke mate door externe factoren beïnvloed wordt (bijv. levensstijl, gebrek aan nachtrust, ongezonde voeding, frisdrank met cafeïne).
Het slothoofdstuk is gewijd aan biofilie: 'een genetisch geprogrammeerde neiging om aan te sluiten bij andere levende organismen en ongerepte levende natuur op te zoeken'. Ik kende de term niet, maar het gaat bijvoorbeeld om planten in de kantooromgeving en aquariumvisjes als screensaver. De natuur heeft een stressreducerende invloed op ons: psychiatrische patiënten worden rustiger en patiënten in een ziekenhuis die uitkijken op groen herstellen sneller van een operatie.
Is het boek geschikt voor coaches? Ja, als je van studeren houdt wel. Vyt is goed op de hoogte van de laatste onderzoeken op het gebied van de menselijke ontwikkeling en refereert naar de belangrijkste literatuur op dat gebied.

Joke Tacoma, psycholoog en loopbaancoach, gespecialiseerd in mensen met een technische achtergrond

Verbindende communicatie werkt
Erwin Tielemans
Garant, 2014
ISBN 978 90 441 3237 3

Als trainer/coach heb ik enigszins een ‘beroepsdeformatie’ ontwikkeld. Bij ontzettend veel dingen die ik lees of doe vraag ik me ongemerkt af: ‘hoe kan ik dit gebruiken in mijn werk?’ Bij het boek ‘Verbindende communicatie werkt’ hoef ik die vraag niet te stellen. Auteur Erwin Tielemans heeft het overduidelijk geschreven voor de dagelijkse praktijk op de werkvloer.
Dat het om een echt gebruiksboek gaat blijkt al uit de vormgeving: een lekkere stevige kaft, een handzaam formaat en een stevig inlegvel dat als geheugensteun kan worden gebruikt bij het oefenen in Verbindende Communicatie. Een duidelijke inhoudsopgave maakt het mogelijk om per situatie relevante informatie te vinden. Het boek is geschreven in heldere, alledaagse taal. En de kernachtige theorie wordt voortdurend toegelicht met voorbeelden van de werkvloer.
‘Verbindende communicatie werkt’ biedt een helder concept om op de werkplek op een waarderende manier om te gaan met jezelf en met de ander. Een concept met als uitgangspunt dat de communicatie en de betrokkenheid op de werkvloer verbeteren als er oog en oor is voor ieders belangen en behoeftes. Een concept dat helpt om in verbinding te blijven, ook/juist op de momenten dat dit lastig is.
Deel 1 legt op kernachtige wijze de basisprincipes uit van Verbindende Communicatie. Ze zijn ontleend aan de Geweldloze Communicatie van Marshall Rosenberg.
Deel 2 beschrijft verschillende toepassingsmogelijkheden van Verbindende Communicatie in organisaties. Van besluitvorming in groepen tot het oplossing van conflicten.
Deel 3 gaat in op ‘wat-als-situaties’. Het is een mooi idee hoor, die Verbindende Communicatie. Maar hoe blijf je bijvoorbeeld verbindend communiceren als je woedend bent op een medewerker, of als je je groen en geel ergert aan je collega’s? En wat als mensen tegenstrijdige belangen of behoeftes hebben?
Deel 4 biedt prima oefenmateriaal om de beginselen van Verbindende Communicatie helder te krijgen. Erwin Tielemans heeft merkbaar ervaring met het vertrouwd maken van managers, teams, organisaties met Verbindende Communicatie. Prettig vond ik bijvoorbeeld dat hij aandacht besteedt aan het feit dat een werkplek om werktaal vraagt. ‘Straat-Verbindende Communicatie’ noemt hij dat. Niet de juiste toepassing van de principes staat centraal. Het gaat om Verbindende Communicatie als een middel om te komen tot duidelijke, effectieve en respectvolle communicatie. Dat de auteur herhaaldelijk benadrukt dat Verbindende Communicatie een en niet hét middel is vind ik eerlijk en verfrissend.

Hermien Auf der Haar, trainer/coach

Terug naar af? De kracht van positieve verbindingen in organisaties
Pim Steerneman
Garant, 2014
ISBN 978 90 857 5054 3

In de proloog wordt ingegaan op positieve psychologie als referentiekader. Als kern van integraal management wordt het hoofdstuk dat gaat over ‘passiemanagement’, het vinden van een goede balans genoemd en het toekennen van verantwoordelijkheden laag in de organisatie. Om dat te laten bijdragen aan de motivatie van medewerkers. Zodat medewerkers zich verantwoordelijk gaan voelen voor cliënten én het beschikbare budget. Als prikkel tot ondernemen is het zaak dat men zich gaat richten op betere processen. Dat leidt, zo wordt gesteld,  tot een hogere klanttevredenheid en een beter bedrijfseconomisch resultaat. Passie in een bedrijf ontstaat nooit vanzelf. Om de mindset van medewerkers positief te beïnvloeden, is de 1ste stap: terug naar af. Te beginnen bij het management en de top van de organisatie.
In het hoofdstuk ‘Via creatief denken naar een innovatiecultuur’ wordt ingegaan hoe passiemanagement, merkenmanagement en integraal management te organiseren. Genoemd wordt dat emotionele intelligentie en creativiteit enorm belangrijk zijn voor succesvol presenteren. Creatief denken, het ‘out of the box’ denken wordt uniek als combinaties gelegd worden met bijzondere talenten en passies. Ingegaan wordt op de termen van positief leiderschap en organisatieontwikkeling volgens Kim Cameron. Ook het creatief leiderschap volgens Robinson, wordt genoemd. Van belang is de bewustwording dat een innovatiecultuur alleen lukt als het initiatief ondersteund en geregisseerd wordt door de top van de organisatie. Van belang bij het ontwikkelen van een innovatiecultuur is dat deze dicht bij de mensen staat en dat vernieuwingen integraal opgepakt worden. En dus een vertaalslag krijgen in de visie, missie, strategie, structuur, systemen, processen, competenties en kernwaarden van een organisatie.
In het hoofdstuk casus  Sevagram wordt zeer uitvoerig omschreven hoe deze zorgorganisatie een cultuur traject heeft doorlopen. Dit hoofdstuk beschrijft een organisch transitietraject van vier jaar. Een bondigere omschrijving van dit proces, voorkomt dat ik als lezer afhaak.  Bovendien is de layout niet echt uitnodigend: op elke even pagina van 34 t/m 134 staat een kaartje met tekst.
Tenslotte wordt in het laatste hoofdstuk ingegaan op ‘anders denken en anders doen’. Uitgegaan wordt van de visie van Jeff Gasperz over divergente en convergente denkers. Divergente denker, zo wordt genoemd, denken telkens vanuit een ander perspectief. Het zijn creatieve en originele denkers. Convergente denkers houden van snel, gefocust en resultaatgericht denken. Beide type denkers heb je nodig in een organisatie. Van belang is dat mensen hun eigen talenten kennen en denken vanuit gewenste toekomstbeelden in plaats van bestaande problemen. Passie wordt, naast de kracht van betrokkenheid, vertrouwen en positief verbinden, gezien als een van de cruciale bouwstenen.

Marian Vink, Teammanager



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst