Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Column: Golf of deeltje?

Menselijke kwantummechanica, deel II

ma 26 okt 2020 - Guido van de Wiel

Besta ik 48 jaar, 250.000 jaar of 2,5 miljoen jaar? Om bij dat eerste getal te beginnen: dat perspectief vier ik op 16 september elk jaar als mijn verjaardag. Nu al bijna vijftig jaar lang. Gek eigenlijk dat er daarentegen geen enkel moment of feestdag is, waarop ik vier of gedenk dat ik een lid ben van de 2,5 miljoen jaar oude mensachtigen of, vooruit, dat ik een 250.000 jaar oude homo sapiens ben. Want als je mijn DNA analyseert is het onomstotelijk te bewijzen dat ik een rechtstreeks product ben van honderdduizenden jaren aan vrijpartijen. Ik kan er ook voor kiezen om het cladogram nog veel verder terug te lopen. Dan zie ik dat ik deel uitmaak van een nog veel oudere familie, te weten de primaten: de orde van zoogdieren, die waarschijnlijk zo’n 85 tot 55 miljoen jaar geleden is ontstaan.

En wat voor mij geldt, geldt ook voor jou als lezer. Jij bent iemand bij wie per dag ongeveer 50 miljard cellen sterven. Tegelijkertijd besta jij 3,5 miljard jaar, als onderdeel van de schepping van het leven op aarde. Al die tijdlijnen lopen tegelijkertijd in jou en in mij door. We vallen niet samen met alle onderdelen van die golf, maar maken er wel onderdeel van uit. Zoals botanicus Richard Kenneth Brummitt zei: "Alle soorten van een genus zijn het genus, maar alle afstammelingen van een voorouder zijn niet die voorouder."

Kijk je naar dit soort fenomenen vanuit een natuurkundig of kwantumtheoretisch perspectief, dan kun je zeggen dat ik met mijn 48 jaar een enkel deeltje ben. En dat ik via die andere lijnen deel uitmaak van een golf. De kwantummechanica stuit op een dualiteit tussen die twee 'toestanden'. De dualiteit van golven en deeltjes staat voor het beginsel dat zegt dat alle deeltjes zich onder bepaalde omstandigheden als golven gedragen en dat alle golven zich onder bepaalde omstandigheden juist als losse deeltjes gaan gedragen.

Voor mensen lijkt die wetmatigheid ook op te gaan. Daar is het zelfs vrij normaal om én een deeltje én een golf te zijn. We worden als individueel mens geboren en gaan als individueel mens dood. Daarin zijn we een los deeltje. Maar we zijn meer. Zo is de golf waar we tegelijkertijd ook deel van uitmaken gestold in onze DNA-strengen. Deze DNA-strengen waaruit ons lichaam (deeltje) is opgebouwd is een opgerold lint aan code waarin in ieder geval biologische informatie van generaties terug is opgeslagen (golf). Zo hebben mensen gemiddeld 3% DNA dat nog afkomstig is van neanderthalers. En aangezien ik nogal korte benen heb vermoed ik dat dat percentage bij mij nog wel hoger ligt. We zijn nooit één 'zuiver' ras: we zijn een amalgaam, een hutspot, een potpourri van vele verschillende voorgangers die we niet alleen incorporeren, maar die ons zelfs ten diepste gevormd hebben.

We zijn typisch een samenstel en samenspel van DNA uit meerdere landen en verschillende volkeren. We komen niet alleen uit ons geboortedorp, maar kunnen vaak met recht wereldburger worden genoemd: we hebben onze roots niet zelden in meerdere continenten liggen. Kijk maar eens naar dit ontroerende fragment van The DNA Journey. We hebben niet slechts vier grootouders, maar vele voorouders. Zodra we ons dat realiseren, moeten we het verhaal dat we onszelf vertellen over wie we zijn radicaal veranderen.

Die twee instanties van deeltje en golf lopen ook in de praktijk van ons leven heel grillig door elkaar. In oorlogstijd gaan soldaten van het ene land ineens vechten tegen soldaten van het andere land, terwijl ze eerder buren (losse deeltjes) waren die toevallig in een grensgebied woonden. Die grens maakt deel uit van een langdurige en historisch gewortelde golf en kan plotseling dominant van invloed worden op naamgeving, bezit, nationaliteit en identiteit.

Voordat corona uitbrak waren we tijdens het kijken van een live voetbalwedstrijd in een stadion grotendeels losse deeltjes die met wat andere deeltjes (vrienden genaamd) een biertje gingen halen. Maar soms gingen we daar ineens ook op in een golf, zoals tijdens een collectieve vreugde-uitstoot bij een doelpunt. Of we maakten ineens deel uit van een letterlijke wave die door het stadion trok.

Misschien is dat het wel: ten diepste zijn we deeltje en golf tegelijkertijd, maar sinds Covid-19 ervaren we nog met name dat we losse deeltjes zijn.


* Dit is een vervolg op de eerdere blog die ik schreef over menselijke kwantummechanica 

Guido van de Wiel (Wheel Productions) is organisatiepsycholoog, (schrijf)coach en ghostwriter. Hij is onder meer verbonden aan Verdraaide organisaties en de Veranderbrigade. Onlangs verscheen bij Kloosterhof zijn nieuwste boek Van meetbaar naar merkbaar, van duurzaam naar dierbaarEerder schreef hij boeken zoals Durf het verschil te maken, Organiseren met toekomst en Innoveerkracht. www.wheelproductions.nl

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst