Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching juli 2014 (deel 3)

ma 14 juli 2014

Voetbal is psychogie
Waarom winnen en verliezen tussen de oren zit
Jeffrey Wijnberg. Scriptum, 2014. ISBN 978 90 559 4930 4

Wat heeft psychologie nou te maken met voetbal? Heel veel volgens psycholoog en voetballiefhebber Jeffrey Wijnberg. In een klein handzaam boekje van 124 bladzijden legt hij in 16 korte hoofdstukken uit hoe psychologie kan bijdragen aan voetbalprestaties.
Elk hoofdstuk gaat over een ander onderwerp. Voorbeelden van onderwerpen zijn: gezond verstand, agressie, teamspirit en zelfkennis. De hoofdstukken zijn los van elkaar te lezen, dus geschikt voor een lezer die liever een boek doorbladert of het lastig vindt zich lang te concentreren.
In elke hoofdstuk komt de toegevoegde waarde van een psychologisch thema in de sport aan bod. In het hoofdstuk ‘Vorm’ staat bijvoorbeeld een veelgebruikte uitspraak: ‘Ik zal deze speler nog niet opstellen, omdat hij nog niet in vorm is.‘ Wordt hiermee dan de fysieke vorm van de speler bedoeld, de mentale vorm of beide? Natuurlijk is de fysieke vorm van een speler van belang. En het is begrijpelijk dat een uitspraak als ‘De speler is mentaal niet in vorm, omdat hij twijfelt aan zijn eigen kunnen.’  minder eenvoudig is uit te leggen aan het grote publiek. Van een topsporter wordt immers verwacht dat hij zelfvertrouwen uitstraalt. Ook als een voetballer mentaal niet in vorm is, behoort dit echter individuele professionele aandacht te krijgen, net zoals dat ook gebeurt bij fysieke blessures. Ook een topsporter heeft zijn momenten van twijfel en privéproblemen en deze kunnen van invloed zijn op zijn prestaties.
Een combinatie van vorm, focus en teamspirit is de basis voor succes in het voetbal, volgens Wijnberg. Vorm, focus en teamspirit zijn ook kwaliteiten die in de werksituatie van belang zijn. Dat maakt het boek geschikt om toe te passen in de coachpraktijk. De verhalen over bekende wedstrijden en voetballers zullen voetballiefhebbers tot de verbeelding spreken en helpen om het ‘zweverige’ van psychologie te vertalen naar concrete bijdragen van mentale kracht en psychische gezondheid aan prestaties.
'Voetbal is Psychologie' is de titel van het boek. Misschien is Psychologie ook wel Voetbal. In ieder geval gaat het in beide situaties om in beweging komen richting het gewenste doel. Of dat nou gaat om het maken van een doelpunt of assertiever zijn op het werk, dat maakt niet zoveel uit. Voetbal kan een mooie metafoor zijn om mentale processen inzichtelijk te maken. Bij elkaar geeft dit boek een snel en toegankelijk inzicht in wat we kunnen doen met ‘wat tussen de oren zit’ om ons doel te bereiken.

Mariska Prevaes, coach en psycholoog arbeid en gezondheid

Coaching essentials voor managers
I.G.M van der Pol. Boom Nelissen, 2014. ISBN: 978 90 244 0307 3

“Waarom coachend leiderschap?” Deze vraag wordt in dit boek beantwoordt met een uitgebreide reeks gesprekstechnieken en coachingvaardigheden die deze managementbenadering effectief maken. Onderwerpen die hierbij aan de orde komen zijn: leren en reflecteren, contact maken, Inclusive Coaching als coachingsbenadering, het coachingsproces, valkuilen in de coachrelatie tussen manager en medewerker, basishouding en – vaardigheden voor coachend leiderschap, feedback, gespreksmodellen, slachtofferschap en eigen verantwoording, omgaan met irrationele gedachten en belemmerende overtuigingen, overdracht/tegenoverdracht, omgaan met weerstand en emoties en ten slotte met een beschouwing over de ‘leider als coach’.
Is het boek hiermee uitputtend en compleet in de technieken en vaardigheden die elke manager in zijn/haar ‘toolbox’ mag hebben? Nee, maar dat pretendeert het boek ook niet. Zitten de essentiële technieken en vaardigheden er wel in? Jazeker, en dat maakt het boek een aanrader voor de manager die een introductie zoekt in ‘hoe te coachen’.  De gemiddelde coachingsopleiding in Nederland kent nagenoeg dezelfde inhoud als dit boek. En dan is de aanschaf van dit boek een kosten- en tijdbesparend alternatief. Zeker ook omdat het prettig leesbaar en duidelijk gestructureerd is.
Tegelijkertijd is het boek niet vernieuwend in zijn inhoud en benadering. Iets waar de huidige boekenmarkt op het gebied van coaching (‘oude wijn in nieuwe zakken’) zo langzamerhand wel erg aan toe is. Met één prettige uitzondering: het door auteur zelf ontwikkelde concept van ‘Inclusive Coaching’. Een soort holistische benadering van de mens (manager, medewerker) in zijn/haar omgeving. Deze coachingsbenadering is modern, van deze tijd en verdient zeker nadere uitwerking en beschrijving.

Mark van Riel, coach, consultant, trainer

Coachen met Lef
Anita Bakker en Jacqui Halmans. Boom/Nelissen, 1e druk 2014. ISBN: 978 90 244 0305 9

Het boek coachen met Lef is een boek waarin Voice Dialog (VD) en Transactionele Analyse (TA) elkaar ontmoeten en versterken. De twee schrijvers werken al enkele jaren samen, allebei vanuit andere invalshoek. De een werkt aards en intuïtief en de ander speels en creatief. In het boek worden de modellen van TA zoals het OVK-model, de drama driehoek en de scriptcirkel gecombineerd met de energetische methode van Voice Dialogue. Waarin TA de coachee inzicht geeft en aanzet tot actie zorgt VD voor het werkelijk beleven, bewegen en doorleven van het innerlijk.
In het eerste paar hoofdstukken wordt uitleg gegeven over de diverse modellen, termen en instrumenten van TA en VD. Een belangrijk deel van het boek bestaat uit werkvormen die geïllustreerd worden aan de hand van casussen uit hun eigen coach- en opleidingspraktijk. Deze werkvormen zijn uitgewerkt op drie verschillende lagen, van zijn, denken en doen. Soms heeft coachen op een diepere laag de voorkeur. Maar het kan ook zijn dat in sommige situaties je als coach ook aan de oppervlakte kunt werken, afhankelijk van de mogelijkheden van de coach en afhankelijk van vraag en/of leerdoel van de coachee. Als laatste is er ook aandacht voor het contact tussen coach en coachee en op welke manier de favoriete levenspositie van de coach invloed heeft op de begeleiding. Aan de hand van ‘Het spel van de Ikken’ krijgt de lezer de ruimte om zichzelf en eigen patronen te onderzoeken.
De schrijvers zien het boek als een ideeënboek en een inspiratieboek. Coachen buiten de kaders, speels en met lef.  Mijn inziens is het dat ook. Het nodigt de coach uit om op een speelse manier te begeleiden en in gesprek te gaan met de diverse subpersonen van de coachee, bijvoorbeeld de dominante ‘ik’ of de verstoten ‘ik’.  Een gesprek met de kleine Calimero, de slimme Wicky de Viking of superheld Batman levert veel nieuwe inzichten op.
Het boek leest vlot en prikkelt de lezer om de aangedragen werkvormen in het coachen toe te passen. Je wordt uitgenodigd tot een speelse, vrijere vorm van coachen.

Fyke Hurkens, coach

Tem je geest
Gids voor geestelijk welzijn
Ruby Wax. Unieboek | Het Spectrum, 2014. ISBN 978 90 003 3462 9

'Tem je geest' is een fijn boek om te lezen en om de praktische oefeningen uit te voeren. Het doel van dit boek is om je te laten zien hoe je de baas wordt over je geest en niet de slaaf ervan; om je gedachten en emoties de baas te kunnen blijven.
Het boek bestaat uit 5 delen. In de eerste 2 delen legt ze uit dat iedereen met allerlei gedachten wordt belaagd. De eerste groep weet dit redelijk te handelen en bij een andere groep neemt dit de vorm van psychische problemen aan waaronder depressies. In het derde deel gaat ze dieper in op de ontwikkeling, groei en werking van de hersenen en hoe zich dat verhoudt tot depressies. In het 4e deel gaat ze over naar mindfulness. Ze geeft praktische oefeningen waar iedereen voordeel van kan hebben. Ook de wetenschappelijke onderbouwing krijgt hierbij aandacht. In het laatste deel geeft ze andere mogelijkheden aan om meer rust in je hoofd te krijgen.
De kracht van dit boek zit naast haar gedegen uitleg van al die aspecten, in haar openheid in het beschrijven van haar eigen ervaringen met depressies. Bovendien wekt haar schrijfwijze regelmatig een brede glimlach op mijn gezicht en op andere momenten een schaterlach. Ook al heel veel waard. Stap voor stap neemt ze je mee in haar eigen zoektocht. Voor haar (Ruby Wax) werkt mindfulness. Ze pretendeert niet dat dit de enige weg is. Zij geeft ook andere mogelijkheden.
In deze tijd waarin steeds meer aandacht komt voor de werking van het brein komt dit leesbare boek op het juiste moment. Bovendien komt een psychische aandoening tot leven en blijkt uiteindelijk behoorlijk “normaal”. Éen op de vier mensen lijdt aan een depressie. Om je gedachten en emoties de baas te kunnen blijven, kan je er zelf iets aan doen. Je kan nieuwe verbindingen maken in je hersenen en daarmee nieuwe gedragspatronen. Een ervaringsverhaal, een wetenschappelijke studie, en een zelfhulpboek.
Het lijkt mij dat zij haar doel dubbel en dwars heeft gehaald met het schrijven van dit boek.

Jeannette van der Linde, loopbaanadviseur en coach

Leven in helder bewustzijn
Eckhart Tolle. Ankh Hermes, 2014. ISBN 978 90 202 1091 0

Eckhart is een spirituele leraar die velen inspireert om meer in het ‘Hier en Nu’ te komen, zonder de ‘ruis’ van onze innerlijke commentator. Hij bekijkt het gegeven (het nu) vanuit verschillende invalshoeken, hij houd het daarbij eenvoudig, zelfs als hij er filosofische overwegingen bij haalt. Een van die teksten, die mij aansprak is: "Leven in het huidige moment, dat is alles wat er is. Sluit maar vriendschap met het huidige moment. Waarom geen vriendschap sluiten met het nu? Het is altijd nu. Sluit dus een blijvende vriendschap met het nu, dan krijg je ruimte. Je wordt de ruimte."
Zijn benadering, vanuit verschillende invalshoeken, is meeslepend, hij neemt je mee in zijn betoog over bijvoorbeeld de eerste stap die men zou kunnen zetten namelijk gewoon beseffen dat er alleen dit moment is.
Meer in het hier en nu kunnen zijn is ook op een dieper niveau kunnen genieten, niet alleen zintuigelijk maar ook op een dieper niveau. Alleen zintuigelijk genot is vaak meer gericht zijn om genot meer van buiten jezelf te halen. De plek waar verslavingen om de hoek komen kijken. Of waar veel behoefte is aan status en erkenning die uiteindelijk niet bevredigend is.
Eckhart maakt duidelijk dat onze gedachten, de stem in ons hoofd, vaak een continue commentaar is op ons leven. Identiteit ontstaat door die verhalen waar we ons zelf mee opzadelen.
Een voorbeeld van betrekkelijkheid is de dood van zijn vader en moeder, beiden nu 8jr geleden overleden. Persoonlijk heeft hij natuurlijk nog herinnering aan hen, maar stel dat iemand de foto’s van hen ziet over ongeveer 50 jaar. Wat zal diegene zeggen? “Leuke foto maar wie zijn dit in Godsnaam”? M.a.w. we zijn hele dagen, misschien ons hele leven, bezig om onszelf erg belangrijk te vinden, door ons ‘verhaal’ te construeren door het denken, vast te zetten in meningen. Als je dit proces niet door hebt dan kan dit leiden tot starre meningen, conflicten.
De uitgave betreft wel een lezing met spirituele lading, vergelijkbaar met de Advaita& non dualiteit. Toch is het een aanrader, vooral omdat zijn benadering helder, pragmatisch is en ook door zijn inspirerende verteltrant, zijn humor, maar ook zijn eenvoud.

Anton Boels, psychosociaal therapeut en coach

Een vreemde thuis; thuis in den vreemde
Zoektocht naar verandering en houvast
Redactie Sietske Dijkstra en Lia van Doorn. Uitgeverij Stili Novi, 2014. ISBN 978 90 78 094531

De bundel omvat een voorwoord, een proloog, 4 hoofdstukken (I. Thuis en vreemd, II. Verschuivend thuisgevoel, III. Intergenerationele mobiliteit, IV. Vreemd en thuis) en een epiloog. Het boek biedt beschouwingen op de begrippen ‘thuis zijn’ en ‘vreemd zijn’. Het thuisgevoel is aan de wandel en betekenissen verschuiven. Dit heeft diepgaande consequenties voor onze identiteit. De 10 auteurs beschrijven hun zoektocht naar hoe zij nieuwe verbindingen zijn aangegaan, vanuit welke achtergrond ze daartoe kwamen en hoe hen dat veranderde. Dit alles verweven met wetenschappelijke inzichten. Zo ontstaan er betogen, opgebouwd uit persoonlijke ervaringen, theorie en onderzoek.
Begrippen als transitie, migratie, mobiliteit, vervreemding en global village komen voorbij. Wat is thuis en wat is vreemd? Het blijken uiterst beweeglijke begrippen, die afhankelijk zijn van de geografische, culturele en sociale context. Ze worden onderzocht in samenhang met uiteenlopende thema’s als sociale stijging en huiselijk geweld of met de persoonlijke beleving met migratie (Iran, Turkije,  India en Suriname, Singapore). Het bleek een spannende zoektocht voor de auteurs.
Voor mij als lezer oogt het als een ratjetoe van verhalen en stijlen. Een deel is in het Nederlands geschreven, het andere deel in het Engels. Sommige verhalen lezen vlot, andere zijn vooral wetenschappelijk. Ook zijn er enkele  – in mijn ogen – wat warrige interviews (portretten genoemd) opgenomen, waarin het begrip ‘thuisvoelen’ aan de orde komt. Is thuis waar je geboren bent of waar je woont? “Als de wortels niet meer zo vanzelfsprekend zijn, dan is de notie van thuis dat ook niet meer, zegt Halleh Ghorashi in haar verhaal.
De conclusie van het boek is dat thuis en vreemd diffuse begrippen zijn, die een verschillende invulling kunnen krijgen. Verandering kan een verrijking zijn en/of een verlies. Maar dwars door verandering heen, blijft er altijd een kern in jezelf onveranderd. Als je je thuis verlaat, laat je iets achter. Je bereikt nieuwe oorden en nieuwe inzichten. Dat verandert je, maar onmiskenbaar blijft je ook jezelf. “Home is the place from which we go but never fully leave.“ Of zoals Halleh Ghorashi het zegt: “Als thuis beschouw ik de plek waar ik mezelf kon zijn en ontwikkelen zoals ik zelf wilde, zonder al te veel negatieve impulsen en druk van buitenaf.“

Anniek Kramer, HR-adviseur en coach

Veerkracht ontwikkelen
In 30 minuten weet je meer
Martin Luitjens & Ulrich Siegrist. Van Duuren Psychologie, 2014. ISBN 978 90 896 5214 0

Het boek 'Veerkracht ontwikkelen' komt uit de 30-minutenreeks, een reeks met kernachtige en praktische informatie. Het belooft je te leren hoe je op een goede manier door een crisis komt, hoe je innerlijke weerstand kunt trainen en hoe je je eigen veerkracht kunt ontwikkelen. Het boek is overzichtelijk ingedeeld en leest in het begin makkelijk.
In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op wat een crisis is en welke opgaven en kansen een crisis biedt. Aan het eind van het hoofdstuk worden vier vragen gesteld, die van nut kunnen zijn tijdens een crisis.
Hoofdstuk 2 gaat over het veerkrachtconcept. Verschillende onderzoekers constateerden dat niet alle mensen die aan ellende blootstaan beschadigd raken en gingen op zoek naar factoren, die zorgen dat mens nederlagen, crisis en rampspoed goed doorstaan. Deze factoren worden als hulpbronnen benoemd:

  • Persoonlijke competenties (o.a. zelfreflectie, zelfdiscipline, contactuele vaardigheden, humor)
  • Proactieve grondhouding (eigen verantwoordelijkheid, zingeving, acceptatie e.d.)
  • Sociale hulpbronnen (familie, vrienden, adviseurs, rolmodellen)
  • Werkgerelateerde hulpbronnen (flexibele organisatie, materiële zekerheid e.d.)

Ook bij veerkrachtige mensen kan sprake zijn van gevoelens van depressiviteit, hulpeloosheid, ed. Je hoeft dus geen wondermens of machine met louter positieve gedachten en handelingen te zijn. Vervolgens worden aspecten van veerkrachtige mensen beschreven en vermindert mijn concentratie enigszins.
Na een aantal algemene tips ter bevordering van veerkracht vind je aan het einde van het boek een samenvatting als mogelijkheid om snel te lezen. Dit gedeelte spreekt me echter minder aan door bijvoorbeeld een zin als: “Ze letten op de stabiliteit van hun persoonlijkheid en handelen bewust proactief om de bestaande bewegingsruimte te benutten en een goede oplossing te bereiken”. Uiteindelijk heeft het bij mij toch nog even geduurd alvorens ik dit 30 minutenboek uitgelezen had. Mijn conclusie: Het boek `Veerkracht ontwikkelen` is als eerste kennismaking met het onderwerp een goede inleiding.

Mirjam de Klerk - loopbaanadviseur

Change the script
Echte verandering begint met een eigen verhaal
Theo Hendriks. Lev. Uitgevers, 2014. ISBN 978 94 005 0450 9

Dat mensen voortdurend in verandering zijn (al was het maar omdat ze opgroeien en ouder worden) en dat omstandigheden veranderen, dat is een feit. Over het algemeen worden veranderingen door mensen dan ook omarmd. Althans, voor zover ze er zelf invloed op denken te hebben. Als je het gevoel hebt dat je geen grip hebt op de situatie, als verandering je voor het blok zet en deuitkomst onzeker is, dan is de kans groot dat de hakken in het zand gaan. Dit boek richt zich op managers, directeuren en bestuurders die als taak hebben om verandering in gang te zetten en veranderingsprocessen te begeleiden. Auteur Theo Hendriks benadert het fenomeen verandering vanuit narratief perspectief: dat van storytelling. Zijn methode gaat uit van het idee dat de mensheid al sinds mensenheugenis probeert het leven betekenis te geven door het vertellen van verhalen.  In zijn vorige boek No Story No Glory (2012) ging het om het componeren van een eigen corporate story, hier staat veranderingsmanagement centraal.
‘Echte verandering begint met een eigen verhaal’ is de ondertitel van het boek. Vooral dat woord ‘eigen’ blijkt wezenlijk. Iedereen die een verandering bij anderen teweeg wil brengen, moet in eerste instantie op zoek naar het eigen verhaal, dat waar de wens of noodzaak tot verandering uit voortkomt. Wat is de bedoeling en de drijfveer erachter, welke elementen bepalen het verloop en wat is de visie op de toekomst? Hendriks beschrijft het hele proces aan de hand van termen uit de narratieve theorie (Aristoteles komt langs met zijn verhaalelementen) en scenarioschrijven (bijvoorbeeld de logline, enkele regels tekst aan het begin van een script, die de essentie van een film verwoorden). Een praktische tip is om in je verhaal voldoende ‘maar dan’ momenten in te bouwen, als tegenhanger tegen het aloude ‘en toen’. Of hoe onvermijdelijke obstakels zoals weerstand om te buigen tot hulpbronnen, die het verhaal verder brengen.
Hendriks legt de vinger op de zere plek als het gaat om de ineffectieve manier waarop verandertrajecten vaak worden ingezet: als een ritueel waar alle betrokkenen braaf aan meedoen en wat aan de oppervlakte een zekere urgentie lijkt te hebben maar dat slechts een schijnhouvast biedt en al helemaal geen duurzame verandering teweeg brengt. Met dit aanstekelijk geschreven boek, dat niet alleen voor managers maar ook voor (business) coaches handvatten biedt om veranderingsprocessen in gang te zetten en duurzame resultaten te boeken, biedt hij een aantrekkelijk alternatief.

Annelotte Verhaagen, coaching & training

 

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
CAPTCHA Image
Neem de code over:
Nog geen reacties geplaatst