Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

We doen maar wat! En we zijn er maar druk mee!

di 23 nov 2010 - Bas Hoorn

Uit ons werkdrukonderzoek blijkt dat we het doorgaans niet nodig vinden om onze levensfilosofie of –doelen vast te leggen. Opmerkelijk is het dat we over het algemeen wél van mening zijn dat we onze prioriteiten kennen. Hoe zit het nou werkelijk? We constateren een trend dat respondenten die hun levensdoelen beter vastleggen hun prioriteiten ook beter kunnen bepalen. Helaas blijkt de groep die goed in staat is levensdoelen te formuleren en vast te leggen niet groot te zijn!  

Prioriteiten stellen zonder doelen te kennen is tamelijk lastig
Allereerst kunnen prioriteiten niet zonder doelen. Anders geformuleerd: je weet pas of iets belangrijk is wanneer je weet of het bijdraagt aan je doelen. Een tegenwerping zou kunnen zijn: heel strikt genomen is gevraagd of we onze levensdoelen hebben vastgelegd en een dergelijke vraagstelling wil op zich nog niet zeggen dat we onze doelen niet kennen. Dit klinkt valabel maar is het in de realiteit niet.

De praktijk is namelijk als volgt: Als ik of een van mijn trainers een training geeft blijkt dat het formuleren van doelen het moeilijkste onderdeel is binnen de training, met name wanneer we spreken over persoonlijke doelstellingen. Iedere keer weer lijkt het alsof mensen voor de eerste keer echt goed nadenken over wat er werkelijk toe doet in hun leven, alsof ze tot dat moment op de automatische piloot hebben gekoerst zonder een bestemming te hebben bepaald. Professionele doelstellingen lijken minder lastig te formuleren, al is ook dat voor de meeste mensen geen sinecure.

Wat wij ook constateren tijdens trainingen is dat wanneer cursisten hun doelen SMART moeten formuleren en vastleggen, ze gezien de aard van de opdracht, gedwongen worden om bewuster, dieper en concreter na te denken over implicaties van hun doelen en of de doelen die men dacht te hebben eigenlijk geen hoger doel dienen. Deze doordachtheid blijft achterwege wanneer men doelen niet hoeft vast te leggen. Het vastleggen is in feite een belangrijke denkoefening.

Daarbij speel ik graag met de als vervelend ervaren ‘waarom-kaart’. ‘Waarom wil je dit doel bereiken?’ Vaak volgt, na een korte denkpauze,  als antwoord op deze vraag een hoger doel. Door een cursist een paar keren met de ‘waarom-kaart’ om zijn oren te slaan komen doelstellingen naar voren die van veel meer visie getuigen en waar men zich eigenlijk niet zo bewust van was. Eveneens blijkt vaak dat de initiële doelen eigenlijk niet meer zo belangrijk zijn en vaak er niet meer toe doen.

Er is ook een ander voordeel te behalen bij het vastleggen van levensdoelen: Wanneer men zijn levensdoelen vastlegt kan men er ook aan worden herinnerd. Daardoor nemen ze een bewuste plaats in ons bewustzijn in. Dat maakt ons effectiever.

Wanneer we dit allemaal relateren aan de vaardigheid om prioriteiten te kunnen stellen komen we uit bij een evergreen op het gebied van timemanagement en persoonlijk leiderschap: Bepalen wat belangrijk is gaat vóór bepalen wat urgent is! Helaas blijkt maar al te vaak dat we denken dat urgent de hoogste prioriteit heeft. Dat is natuurlijk niet zo gek: als je niet weet wat belangrijk is, oftewel, wat bijdraagt aan je doelen zal je niet goed in staat zijn om prioriteiten te stellen.

De cijfers
De uitkomsten uit ons onderzoek zijn eigenlijk best wel zorgelijk. Meer dan de helft van de respondenten scoort een overtuigende (18,6%) tot diepe onvoldoende (31,9%) als het aankomt op het vastleggen van levensdoelen. 15,7% Van de respondenten scoort twijfelachtig. Iets minder dan een derde scoort voldoende (15,4%) tot goed (17,3%).

Wanneer ik deze scores afzet tegen ‘goed in staat zijn prioriteiten te bepalen’ zie ik de volgende cijfers:

Score doelen vastleggen

Score prioriteiten bepalen = Goed

Slecht (31,9% van totale populatie)

35,2% van de populatie Slecht denkt dat het in staat is goed prioriteiten te bepalen

Onvoldoende (18,6% van totale populatie)

40,8% van de populatie Onvoldoende denkt dat het in staat is goed prioriteiten te bepalen

Twijfelachtig (15,7% van totale populatie)

45% van de populatie Twijfelachtig denkt dat het in staat is goed prioriteiten te bepalen

Voldoende (15,4% van totale populatie)

39% van de populatie Voldoende denkt dat het in staat is goed prioriteiten te bepalen

Goed (17,3% van totale populatie)

59,1% van de populatie Goed denkt dat het in staat is goed prioriteiten te bepalen

De algehele lijn is dat naarmate men beter levensdoelen vastlegt men beter scoort wanneer het aankomt op het goed kunnen stellen van prioriteiten.

We zijn druk, we maken ons druk, alleen weten we niet zo goed waarom
Ondanks het feit dat we beschikken over allerlei hulpmiddelen die ons leven zouden moeten vergemakkelijken - denk aan software als Outlook, smart phones, to do lijstjes en tickler systemen - werkt en leeft een heel groot deel van de mensen kennelijk nogal als een ongeleid en reactief projectiel. We zijn druk, we maken ons druk, alleen weten we niet zo goed waarom eigenlijk.

We zijn teveel in de actiemodus en vergeten daarbij het grote waarom. Dat grote waarom is niet zo metafysisch bedoeld als dat het lijkt. Simpel gezegd: we mogen ons best wel eens afvragen waarom we de dingen doen die we doen.

De remedie: bezint eer ge begint!
En leg het vooral vast! In plaats van piepjes, bliepjes, pop ups met reminders en e-mail bewijzen we onszelf een grotere dienst door elke dag, meerdere malen per dag af te vragen wat onze werkelijke doelen zijn; ze vast te leggen; ze regelmatig te lezen en te bekijken. Daardoor laten we ons minder leiden door impulsen en meer door de koers die we voor onszelf uitzetten. Een attitude waarbij we telkens onze doelen scherp stellen hoort eigenlijk een tweede natuur van ons te zijn, een gewoonte als het ware.

Deze tijd vraagt niet om taakmanagement maar om persoonlijk leiderschap
Voor de managementliteratuurlezers onder ons: Haaks op de huidige trend durf ik te stellen dat we heel veel meer Stephen Covey (7 Habits) nodig hebben en heel veel minder David Allen (GTD, Getting Things Done). We verzuipen namelijk niet in de hoeveelheid werk maar in het gebrek aan doelgerichtheid. GTD is naar mijn smaak vooral erg actie- en taakgericht. Daarentegen doetCovey een sterker appèl op ons karakter en daagt hij ons uit wat te maken van ons leven en werk.

Uiteraard moeten we ook dan nog steeds onze taken afronden, maar laten we dat vooral doen met een heel sterk ontwikkeld besef van wat onze doelen zijn. We moeten namelijk niet alleen maar kijken naar wat deze tijd op dit moment van ons verlangt, we moeten ook kijken naar de eisen die toekomst aan ons stelt en we mogen dan best wel ambitieus zijn (begin met het einde voor ogen)!

Wilt u later terugkijken op een druk leven waarbij u veel taken efficiënt hebt afgerond, of kijkt u liever terug op een zinvol bestaan waarin u effectief uw doelen hebt bereikt?


Bas Hoorn is directeur van trainingsbureau BasHoorn.nl. Samen met zijn medewerkers verzorgt hij trainingen en adviseert hij organisaties op het gebied van persoonlijke effectiviteit en productiviteit, Het Nieuwe Werken en stressreductie. Zijn bureau is gevestigd in Nederland en België. Voor meer informatie over Bas Hoorn, timemanagement en werkdruk kunt u hier terecht.



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:

John Geurts - donderdag 25 november 2010

Helemaal mee eens. Voor mij is Covey ook een belangrijke inspiratiebron. Ik daag iedereen uit om een persoonlijk statuut (pag. 110 e.v.) op te stellen enbij te houden. Het geeft je niet alleen innerlijke rust, maar helpt ook bij het maken van belangrijke keuzen en het stellen van prioriteiten.