Column Guido van de Wiel: Begin niet bij de business case

ma 18 mei 2026

Een handzaam etui, gemaakt van ethyleenvinylacetaat, een flexibele, zachte kunststof die lijkt op rubber en door zijn veerkrachtige en waterbestendige werking perfect is om je dartpijlen in op te bergen. Dát is wat in mijn browser verschijnt op het moment dat ik het begrip “mission case” intik.

Gek eigenlijk. Dat bij het gebruik van dat ándere begrip “business case” mijn AI-overzicht meteen definities onder mijn neus duwt: “Een business case is een onderbouwing waarmee je de haalbaarheid, kosten en baten van een nieuw project of strategisch initiatief aantoont.” Maar bij “mission case” – wat voor mij een logisch begrip is voor wie purpose-gedreven plannen wil gaan maken – komt mijn browser dus blijkbaar niet verder dan het tonen van advertenties voor darts-benodigdheden.

Gek eigenlijk. Dat iedereen het belang inziet van een business case, terwijl werkelijke innovatie niet begint bij de doorrekening van kosten, maar bij het hebben van een droom. Niet bij het calculeren van risico’s, maar bij het visualiseren van een nieuwe wereld. Een mission case dus.

Een goed doorvoelde missie heeft zo’n trekkracht dat je er – eenmaal mee bezig – vanzelf verschillende business cases onder kunt leggen. Voor zonnepanelen was er in de begintijd geen sluitende business case mogelijk: de ontwikkelkosten ervan waren veel te hoog. De elektrische auto was een leuk idee, maar natuurlijk niet haalbaar zonder wereldwijde infrastructuur van oplaadpunten. Ware innovaties hebben een mission case. Een grotere droom.

Van Elon Musk kun je denken wat je wil, maar als we één ding van hem kunnen leren is het de kunst dat hij zich weet te verbinden aan een werkelijkheid die nu nog niet bestaat en dat hij – met zijn Tesla’s, met zijn raketlanceringen én vooral: zijn raketlandingen – letterlijk hemel en aarde weet te bewegen. Alles om een grotere droom die hij voor zich ziet te realiseren. (Ook al vormen vandaag de dag sommige van zijn dromen andermans nachtmerrie.)

"My mission in life is to make mankind a multiplanetary civilization,” zei Musk ooit.
Zijn zakelijke partners indertijd reageerden: “Dude, you’re bananas.” Nadat Reid Hoffman (die toen nog op goede voet met Musk verkeerde, in tegenstelling tot de laatste jaren) Musks plan om raketten naar Mars te willen sturen had aangehoord, reageerde deze verbaasd en vroeg aan Musk: “How is this a business?” Later realiseerde Hoffman zich dat Musk niet op die manier dacht. In Isaacsons biografie over Musk reflecteert Hoffman op Musks leiderschapsvisie: “Wat ik niet had ingezien, is dat Elon begint met een missie en later een manier vindt om het achteraf financieel rond te krijgen,” zegt hij. “Dat is wat hem tot zo’n natuurkracht maakt.”

Een tweede voorbeeld dan, van een man die minder in opspraak is gekomen: de architect Antonio Gaudí. De Sagrada Família in Barcelona is in zijn huidige ontwerp ontstaan uit een droom van Gaudí. Daarin zag hij 18 ranke torens voor zich. Symbolisch ging het om: twaalf torens voor de apostelen, vier grotere torens voor de vier evangelisten, de grootste toren in het midden voor Jezus Christus, geflankeerd door een toren die Maria representeerde. Pas later kwam de architectonische haalbaarheid ervan aan de orde en volgde de financiering van dit gigantische bouwwerk door de bekostiging ervan via donaties en giften te laten verlopen.

Mijn droom? Vraag elkaar niet meer naar een business case bij een plan, maar vraag naar de mission case. Aan welke missie draagt jouw plan, jouw voorstel, jouw nieuwe initiatief bij? Als die mission case wezenlijk is ingevuld volgen ideeën voor een goede business case “vanzelf”.

Terug naar dat opberghoesje voor je dartpijlen. Ineens is het een passende metafoor voor het werken met een mission case. Want werken met een mission case hoeft niet meteen raak te zijn. Geef jezelf, net als bij het darts, meerdere kansen om je belangrijkste punt te maken.

In een wereld waarin we het meer over onze dromen met elkaar gaan hebben, vergroten we de kans dat dromen werkelijkheid worden.

Guido van de Wiel (Wheel Productions) is organisatiepsycholoog, (schrijf)coach en ghostwriter. Hij schreef (i.s.m. Merlijn Ballieux) de #1-bestsellers The Smell of the Place (2025) en Durf het verschil te maken (2018). Daarnaast begeleidt hij jaarlijks tientallen auteurs bij het schrijven van hun (management)boek. www.wheelproductions.nl