Bewust leiderschap cruciaal in een wereld van AI en geopolitieke onrust
ma 23 feb 2026
In het publieke debat domineren technologie, efficiëntie en de impact van AI op het werk. Maar uit een nieuw trendrapport van trainingsinstituut de Baak blijkt dat leiders juist vastlopen wanneer menselijkheid, reflectie en relatie uit het leiderschap verdwijnen.
De druk om te veranderen binnen organisaties is hoog, door geopolitieke spanningen, de opkomst van AI en de krappe arbeidsmarkt. Het rapport waarschuwt echter voor een eenzijdige focus op efficiëntie en cijfers. Uit onderzoek blijkt dat een overgrote meerderheid van de werkenden empathie, betrokkenheid en moreel kompas belangrijker vindt dan hiërarchische daadkracht.
Dat is het scherpst zichtbaar bij jongere generaties. Gen Z en jonge millennials nemen hun persoonlijke waarden expliciet mee naar het werk en verwachten van organisaties dat die koersvast blijven, ook wanneer economische omstandigheden verslechteren. Dit dwingt organisaties om opnieuw na te denken over wat succes betekent.
Verschuivingen op de werkvloer
Het rapport laat drie verschuivingen zien die zichtbaar worden op de Nederlandse werkvloer.
1. Werk verschuift van transactie naar betekenis
Automatisering en AI nemen steeds meer taken over. Hierdoor verschuift de waarde van werk van pure productiviteit naar menselijke vaardigheden en betekenisgeving. Leiderschap draait niet meer om ‘harder werken’, maar om het creëren van een omgeving waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen en onderscheiden op hun soft skills. Tegelijkertijd verwachten werknemers richting, waarden en maatschappelijke relevantie van hun organisatie.
2. Bewust leiderschap wordt een randvoorwaarde
Onder invloed van toenemende prestatiedruk en maatschappelijke onrust groeit de behoefte aan reflectie. Leiders die ruimte bieden voor twijfel en zelfinzicht, bouwen aan meer veerkracht binnen teams dan leiders die alleen sturen op perfectie en snelheid.
3. Diversiteitsdenken kantelt en gaat voorbij de cijfers
Veel organisaties sturen op diversiteitsquota, maar vergeten de cultuur. Inclusie zal steeds minder gaan over beleid en representatie, en steeds meer een relationele leiderschapsopgave worden waarin ruimte voor verschil centraal staat en benut wordt.
De toekomst van leiderschap is relationeel, aldus het rapport. Juist nu wordt de menselijke maat onderscheidend. “Waardecreatie kost tijd en is niet altijd direct zichtbaar in cijfers”, stelt Steven van Nieuwenhuijzen, ceo van de Baak. “Organisaties die investeren in het vermogen om te luisteren, te reflecteren en daadwerkelijk verbinding te maken, zijn de winnaars van morgen.” (bron: Accountant)