Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Recensies Tijdschrift voor Coaching mei 2014 (deel 2)

di 27 mei 2014

 

Teamleiderschap als ambacht
Gids voor het samenwerken met de verschillen
Silvia Prins. Garant, 2013. ISBN 978 90 441 3099 7

Silvia Prins heeft een werk van grote klasse gemaakt. Zij biedt kennis over teamwerk, groepsdynamica en teamontwikkeling, gaat in op het persoonlijke meesterschap dat de teamcoach nodig heeft en voegt daar methodieken en interventies aan toe. De grondtoon is gevormd door een gedegen weergave van theorieën die met grote regelmaat van voorbeelden worden voorzien. Dat leidt tot een dynamisch verhaal.
Als teamcoach en leergierige boekenwurm ben ik onder de indruk door de volledigheid: de teamcoach zowel als de teamleider kunnen hun voordeel doen met dit boek. Onopvallend weeft Prins een enorme diversiteit aan bronnen door de teksten en ze biedt haar lezers zo van  heel bruikbare kennis en inzichten die bijdragen aan een genuanceerde blik op de groep/ het team met alle ‘streken’ en mechanismen die eigen zijn aan groepsprocessen.
Het eerste deel behandelt de verschillende perspectieven op teamwerk: de U-metafoor, dimensies in het teamwerk, de onbewuste en de onzichtbare processen & positie van en de omgang met conflicten. De vier dimensies uit de TGI vormen een rode draad die toegevoegde waarde heeft. Het onderscheid tussen “het-ik-wij en globe” verbindt op transparante wijze  de kennis over teams, het ambacht van begeleiding en de interventies.
Verschillen erkennen en het gericht zijn op bemiddelen, op samen kùnnen werken is een andere rode draad. Werken is een doelgerichte kwestie. Om samen te kunnen werken aan een gemeenschappelijk doel is er vertrouwen nodig evenals openheid en betrokkenheid. Prins laat  zien hoe belangrijk het is een groep/team te faciliteren opdat zij een gemeenschap kunnen worden.
Een essentiële kwaliteit voor de coach of de teamleider is ongemak willen en kunnen (ver)dragen, waar samen gewerkt wordt zijn er spanningen en onenigheden. Het ongemakkelijke, het onaangename hoort erbij zoals licht en duisternis bij elkaar horen. Prins laat  zien hoe menselijk onze onaangename kantjes zijn, hoe die de overhand kunnen krijgen en hoe die te begrenzen zijn vanuit de rol als coach of teamleider.
Prins heeft de gave van het woord en heeft een leesbaar boek en bruikbaar naslagwerk geschreven. Het enige risico dat ik mij kan voorstellen, is dat onervaren teambegeleiders – coaches zowel als leidinggevenden – onderschatten hoe spannend én verwarrend werken met een team kan zijn.  De werkelijkheid pakt immers vaak verrassender uit dan wij in onze verbeelding voorzien of uit een boek kunnen leren. Daarom blijven praktijkervaring en een goede training team coachen onontbeerlijk.

Ellen Kuners of Koenders, Organisatie & Relatie Systeem Coach

 

Mindful leven bij tegenslag
Laat crisisdenken los en ga voor een waardevol leven
Jaap Spaans. Lannoo Campus, 2014. ISBN 978 94 014 1476 0

In dit boek gaat de schrijver diep in op het crisisdenken, oftewel onze focus op rampspoed. Dit crisisdenken is een reactie van ons brein zodra we in aanraking komen met tegenslagen. De auteur laat ons eerst op een heldere manier kennismaken met de werking van ons brein en hoe deze als bijna vanzelf kiest voor dit crisisdenken. Een erfenis van onze voorouders die door honderdduizend jaar evolutie in staat is om levensbedreigende natuurrampen, roofdieraanvallen en ziektes te beheersen. Deze ingenieuze menselijke overlevingsfunctie zetelt in een centraal circuit in ons brein en wordt ingezet zodra er tegenslag op ons pad komt, terwijl deze reactie in al zijn heftigheid vaak niet nodig is.
De auteur waarschuwt ons vervolgens voor het gevaar van het "wegstoppen" van gedachten en gevoelens. Hierdoor ontstaat vaak een averechts effect en kunnen er uiteindelijk nog meer negatieve gedachten en meer crisisdenken ontstaan. Hij wijst ons bovendien op de mogelijkheid dat een crisis ook een positieve wending kan brengen in ons leven en het begin kan zijn van iets anders van grote waarde.
Maar hoe gaan we dan wel om met die aanhoudende stroom van negatieve gedachten en emoties op het moment dat er een grote of kleine tegenslag onze wereld aan het wankelen brengt? Door goed toepasbare, praktische tips en opdrachten krijg je een beeld van hoe jouw brein werkt. Door vervolgens een aantal vragen te beantwoorden met betrekking tot jouw levenswaarde wordt je je meer bewust van dat wat werkelijk belangrijk is voor jou.
De vele tips en oefeningen zijn gebaseerd op bewezen effectieve ACT (Acceptance and Commitment Therapy) en mindfulness zoals gebruikt door de Amerikaanse psycholoog Jon Kabat-Zinn. Mindfulness is de aandachtige toestand van je geest als deze niet meer achter de crisisgedachten aanrent. Door mindful te leven zul je steeds beter in staat zijn om in het hier en nu te leven. Daar waar het leven zich werkelijk afspeelt. Het boek is toegankelijk geschreven, ook voor mensen die nog niet eerder in aanraking zijn geweest met het principe van mindfulness. De gebruikte foto's hebben geen toegevoegde waarde en hadden mijns inzien achterwege mogen blijven. Dit boek kan je helpen om crisisgedachten te herkennen, te accepteren, te analyseren om er vervolgens een positieve wending aan te geven.

Sandra Schmidt-Bergman, yogadocente en mindfulnesstrainer

 

Coachen met biografisch management
De dynamiek van het familie-DNA als fundament voor zelfsturing
Jitske Veldman. Boom/Nelissen, 2014. ISBN 978 90 244 0260 1

Psycholoog en coach Jitske Veldman reikt ons in haar boek over biografisch management een methode aan die er op gericht is om met een duidelijk gestructureerd en uitgebreid interview gegevens op tafel te krijgen betreffende de familiegeschiedenis van een coachee. Zij noemt dit het familie-DNA en dat gebruikt zij om herkenbare patronen in het gedrag op te speuren en die al coachend van antwoorden te voorzien. Op het oog een aantrekkelijke manier van werken, die volgens de auteur ook motiverend is.
Het boek is opgebouwd uit een hoofdstuk waarin de uitgangspunten van biografisch management worden beschreven, een hoofdstuk waarin randvoorwaarden voor deze gesprekken besproken worden om vervolgens de hand aan de schop te zetten en de familiestamboom plus de levenslijn uit te werken. Dan volgt de stap om het biografisch profiel te doorgronden en conclusies te trekken voor de coachingsgesprekken en het vormgeven daarvan.
Maar...waarom biografisch management? Management betekent toch ''leiding geven'' of ''besturen'' (van Dale)? In de methode van Veldman lijkt de coach duidelijk de leiding te hebben en op zijn/haar eigen wijze nadrukkelijk te sturen in het proces van biografisch analyseren. Het product, de biografie, staat erg centraal, zodanig dat de eigen (beroepsgerelateerde) en misschien wel heel dringende  vragen  van de coachee geen ruimte lijken te krijgen. Of bedoelt Veldman misschien meer een vorm van zelfmanagement? Dat zou ook kunnen, maar dat staat er niet en lijkt gezien haar opvattingen ook niet waarschijnlijk. De subtitel van het boek: de dynamiek van het familie-DNA als fundament voor zelfsturing, dekt meer de lading. De enige die managet lijkt de coach te zijn.
Een tweede meer fundamentele vorm van kritiek is dat haar uitwerking van het familie-organogram overgenomen is uit het werk van bijvoorbeeld Bert Hellinger, zowel de nadruk op overleden familieleden of misgeboorten als het werken met 'harkjes' om de familiegeschiedenis te verhelderen, zonder dat ook maar een letter geweid wordt aan Hellinger en zijn systemisch werken met familie-opstellingen. Eer uw leraren! Het boek zou ermee aan kracht gewonnen hebben.
Een derde punt van kritiek betreft de uitwerking van de methode. De tekst bevat veel herhalingen en had met een goede redactionele begeleiding korter en strakker geformuleerd kunnen worden. Het werken met praktijkvoorbeelden is het zwakste deel van het boek: daar waar ik er behoefte aan had (al in hoofdstuk 1) staan ze niet en in de volgende hoofdstukken wordt het verwarrend uitgewerkt wanneer hoofdpersoon 'Arjan' steeds afgewisseld wordt met andere, nogal theoretische en vage (te beknopte) voorbeelden. Dit staat de verdieping van de tekst en het doorgronden van de praktijk danig in de weg.
Blijft staan dat Veldman een inzichtelijk boek geschreven heeft voor die coaches die in staat zijn de gepresenteerde methode op een eigen wijze te vertalen naar hun werk, waarbij zij steeds het dilemma tussen sturen als coach en ondersteunen van de actuele vraag van de coachee zullen voelen.

Jeroen Hendriksen, coach

 

Los Leven
Vrij om te doen en te laten
Jan Wolter Bijleveld en Ingeborg Deana. Levboeken. ISBN 978 94 005 0189 8

Losleven is het derde boek van de auteurs nadat eerder 'Loslaten' en 'Loswerken' verschenen zijn. In het boek komen veertien thema’s aan bod zoals ‘Rust in je hoofd’, ‘Onverstoorbaar’, ‘Kwetsbaar’, ‘Onaangepast’, ‘Zelfvertrouwen’ en ‘Echt’ om maar eens enkelen te noemen. De auteurs pretenderen niet de pasklare oplossing te hebben maar geven wel een aanzet tot nadenken.
Tegenwoordig leven we in een maatschappij waar de woorden ‘druk, druk, druk’ het standaardantwoord lijken te zijn op de vraag hoe het gaat. Een overvolle mailbox, een volle agenda en een constant gevoel van ‘moeten’. Het hoofd wat constant vol lijkt te zijn. De rust en balans zijn ver te zoeken maar toch ben jij als lezer de enige persoon die hier verandering in kan brengen. Als je dat wilt dan is dit boek zeker een aanrader.
Het boek is op een verrassend leuke manier met humor beschreven. De auteurs beschrijven situaties uit het dagelijkse leven, situaties die bekend zullen voorkomen en als je eerlijk tegen jezelf bent weet je het antwoord ook op de vraag die bij je opkomt borrelen. De auteurs geven niet direct een antwoord maar laten je wel nadenken. Prikkelend, herkenbaar en inspirerend. Ga jij na het lezen door met geleefd worden of maak je een begin met jezelf zijn op jouw eigen wijze, ‘nee’ tegen een ander zeggen maar ‘ja’ tegen jezelf? Kijk je wat optimistischer naar de wereld om je heen in volste vertrouwen en op basis van je intuïtie? Laat de verwachtingen los en ga Los leven!

Wemmie Wolf

 

Onderhandelen met jezelf
E.A. Fox. Lev.boeken (Bruna Uitgevers B.V.), 2014. ISBN 978 94 005 0191 1

Het verschil tussen hoe je op dit moment op een situatie reageert, en wat jouw optimale reactie zou zijn (geweest). Van die prestatiekloof heb je soms last. Erica Fox helpt je via ‘Onderhandelen met jezelf’ je kloof te herkennen en er minder in te vallen. Hiervoor bouwt ze je op uit onderdelen die samen jouw persoonlijkheid vormen. Ze vertelt hoe je de verschillende onderdelen en karakteristieken van jezelf tevreden houdt, gebruikt en ontwikkelt.
Het is geen Voice Dialogue, geen ShadowWork, gestalttherapie of Big Mind-methode, schrijft ook Fox zelf. Maar wat is het wel? Wat ze in 382 pagina’s vertelt: je hebt vier praktische mensen in je, die je tegenkomt in je eigen dagelijkse gedrag: een denker, dromer, krijger en verbinder. Daarnaast (of daarboven, daartussen, dat wordt niet helemaal duidelijk) leven drie anderen: reiziger, kapitein en uitkijk. Zij zijn jouw ‘Veranderaars’ en maken zich alleen druk om jouw dagelijkse gedrag in relatie tot de langere termijn. Zij brengen balans en bewaken jouw missie.
Fox heeft van oorsprong verstand van onderhandelen – en noemt haar ontdekking dat je de belangrijkste onderhandeling niet met anderen maar met jezelf voert. In elke situatie, de hele dag lang. Je kunt die onderhandeling bewuster maken, door de perspectieven van jouw vier ‘dagelijks gedrag’ innerlijkheden en drie lange termijnbewakers of balansbrengers actief aan te zetten. Wat het resultaat daarvan moet zijn: meer overeenstemming tussen wat je dacht en voelde en daadwerkelijk zei. Zo dicht je je prestatiekloof.
Maakt dit inzicht verpakt in een handleiding, dit boek een baanbrekende nieuwe visie op persoonlijke ontwikkeling? Nee, dat niet. Wel is het een waardevol introspectie-gereedschap, waar ook anderen van bestaan. Fox strooit met anekdotes, voorbeelden van gesprekken waarin de kloof zichtbaar is, citaten van wijze mensen uit het verleden en haar eigen ervaringen. Je leest het verslag van een ‘eigen’ zoektocht: individuele, singuliere waarnemingen en ervaringen, tot groter opgetekend, om de wereld van inzicht(en) te voorzien. Die zullen voor de doorgewinterde persoonlijke ontwikkelaar weinig nieuw klinken, maar voor beginnende naar-zichzelf-kijkers is het geen onplezierige start met werken aan jezelf.
Als van oorsprong politicoloog dacht ik theoretische bagage nodig te hebben – verstand van zero sum games of speltheorie – om dat te vertalen naar een ‘zachtere’ wereld van zelfontplooiing. Maar dat bleek geen must. Het ‘onderhandelen’ met de verschillende perspectieven die zich in jou huisvesten is geen ingewikkelde strategie, maar een goed gesprek aan je binnenkant. Bij dat gesprek begeleidt Fox je graag.

Sjors Talsma

 

Het enige wat ertoe doet
Gesprekken met de mensheid, deel 2
Neale Donald Walsch. Spectrum, 2014. ISBN 978 90 003 2380 7

“98% van de mensen op deze wereld besteedt 98% van hun tijd aan zaken die er niet toe doen!” . Dat is nogal een statement, waar dit boek over gaat. Of ben je zelf de auteur?
Het boek is opgebouwd uit 3 delen:
Deel 1 bestaat uit een aantal korte gesprekken.
Deel 2 verklaart de grootste mysteries van het leven en legt uit dat er maar een ding is dat ertoe doet en wat dat precies is.
Deel 3 gaat verder in op het bewandelen van het pad van je ziel en geeft gereedschap om je gehele leven te richten op wat ertoe doet.
Je hoeft niets te zoeken of iets te doen. Het zit al in je. De kwaliteit van je leven wordt bepaald door waar je aandacht aan schenkt. Je bent de optelsom van lichaam, geest en ziel. Elk van deze aspecten van jou heeft een functie, maar slechts eentje heeft een agenda: de ziel. Daarbij is deze vraag belangrijk: “Hoe dient wat ik nu doe de agenda van mijn ziel?”
Het lichaam en de geest sterven niet, net zomin als de ziel sterft. Geen enkele energie sterft ooit: het verandert slechts van vorm. Op het moment van de dood beginnen lichaam en geest te metamorfoseren. Wat er met je meegaat, is wat de ziel dient.  Uiteindelijk is voltooiing het doel; het is geen ‘fysieke’ plek, het is een staat-van-zijn. Het is de functie van het leven om je van uitdagingen te voorzien. Geen moeilijkheden, gewoon uitdagingen. In dit leven op aarde is het enige dat ertoe doet: dat wat men wenst.
Dit is waarschijnlijk niet wat je verwachtte. Maar het is wel de meest krachtige beslissing die je ooit, en keer op keer,  kunt nemen. Waarschijnlijk keek je er op de verkeerde manier naar. Het gaat namelijk niet om liefde, geluk, geld of succes. De manier om te weten wat je wenst is je ziel in je geest te brengen en je lichaam daarbij te voegen, om je uit te kunnen drukken.  Hiermee wordt de heilige drie-eenheid volledig gerealiseerd; daar draait het bij spiritueel meesterschap om.  Elke keer dat je wijsheid, acceptie, liefdadigheid volledig laat zien, heb je het pad van de ziel genomen.De auteur geeft een aantal gereedschappen om je te helpen dit te realiseren; dankbaarheid, hercontextualisatie, medeleven en vergiffenis opgeven.
Dit boek is enerzijds verrassend,  anderzijds juist niet. Het heeft een flinke spirituele invalshoek. De relatief korte hoofdstukken en tussenstukjes geven rust en ruimte  voor reflectie. In het boek staan prachtige gedichten en aan het eind enkele meditaties. Een geschenk voor de ziel, die eindelijk tot haar volste recht komt!

Mariska Janssen-ter Brugge, P&O-adviseur  en coach

 

De essentie van het boeddhisme
Boeddhisme voor beginners
Thubten Chodron. Spectrum, 2013. ISBN 978 90 003 2688 4

Dit boek heeft als ondertitel “boeddhisme voor beginners” maar is ook bedoeld voor mensen die het boeddhisme al jaren beoefenen of bestuderen, maar voor wie nog niet alles duidelijk is. Het voorwoord is geschreven door de 14e dalai lama, die oproept tot het blijven stellen van veel vragen. Het boek is ook zodanig opgebouwd, dat het antwoord geeft op heel veel vragen. De vragen zijn gegroepeerd in 21 thema’s. Na het lezen van de eerste inleidende hoofdstukken kan je kiezen in welke thema’s en in welke volgorde je je verder wilt verdiepen.
De inleidende hoofdstukken gaan over:
De essentie van het boeddhisme. Heel kort samengevat wordt de kern van het boeddhisme gevormd door anderen zo veel mogelijk helpen en vermijden dat men anderen schade toebrengt. Hier is veel op terug te voeren. Het pad hier naartoe wordt omschreven als de Drie Hogere Trainingen: ethische discipline, meditatieve concentratie en wijsheid. Deze worden weer onderverdeeld in het Edele Achtvoudige pad. Hier ging het eerste hoofdstuk wel erg snel in het diepe.
De Boeddha. In dit hoofdstuk wordt de historie van Boeddha beschreven. Uiteraard heeft hij als een voorbeeld geleefd voor zijn volgers. De beschrijving hiervan maakt dat het gedachtegoed voor de lezer tot leven komt. Vervolgens wordt ingegaan op de Boeddha’s als manifestaties. Hiermee worden eigenschappen van alwetende geesten bedoeld die verschillende boeddhistische godheden ten toon spreiden. Tot slot wordt de verschijning van onze eigen Boeddha-aard beschreven.
Liefde en mededogen. In het boeddhisme wordt hiermee bedoeld dat iedereen gelukkig is en niet hoeft te lijden. Opvallend vond ik dat een duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen mededogen en medelijden. Aan medelijden wordt een machtsongelijkheid toegekend, die maakt dat mensen op een verkeerde manier zorgzaam zijn. De essentie is om liefde en mededogen geheel belangeloos in te zetten en te ervaren en zo het nirvana te bereiken.
Meditatie. In dit hoofdstuk wordt uitgelegd dat meditatie in essentie inhoudt dat je vertrouwt raakt met heilzame emoties en attitudes. Dat kan op verschillende manieren. Het doel ervan is om gedachten en standpunten te transformeren waardoor meedogendheid wordt bereikt.   
Tijdelijkheid en lijden. Met lijden worden in dit verband onbevredigende ervaringen bedoeld. Het besef van tijdelijkheid en lijden dient er in het boeddhisme toe dat men zich niet hecht en geen verkeerde verwachtingen heeft. Zo heeft het in dit perspectief geen zin om te denken aan zorgen over bezittingen of dierbaren. Wij en onze dierbaren hebben immers niet het eeuwige leven. Met dit laatste had ik wel moeite. Ook omdat wordt verderop in het boek wordt uitgelegd dat onthechten van dierbaren zo belangrijk is. Dit kan voor een boeddhist zo zijn, maar als je dierbaren het boeddhisme niet aanhagen, zullen zij zich naar mijn mening hierdoor teleurgesteld, gekwetst of zelfs ongelukkig voelen.
Deze hoofdstukken leggen de basis voor inzicht in de fundamenten van het boeddhisme. Daarna volgen thema’s als werken met emotie, de dharma in het dagelijks leven, gezin en kinderen, altaren en offergaven. Hierbij wordt heel concreet en praktisch, ook weer aan de hand van vragen, aangegeven welke betekenis het boeddhisme biedt en hoe je hier invulling aan kan geven. De eerste hoofdstukken vond ik, als beginner in het boeddhisme,  bij eerste lezing moeilijk te doorgronden. Na meerdere keren lezen landen de begrippen en het gedachtegoed van het boeddhisme beter en creëren zo een basis om dieper in te gaan op de vervolgthema’s. Deze thema’s waren vervolgens heel toegankelijk en aangenaam om te lezen.

Anouk de Waard, coach en controller

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst