Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Geproefd: basistraining Roos van Leary

di 26 apr 2011 - Robbert Braak

Intro
“Ik wil graag mijn weerzin kwijt. Weerzin tegen de Roos van Leary. Een weerzin die jaren geleden is ontstaan toen, tijdens mijn studie, werd verteld over de Roos van Leary door een docent zonder de glans in zijn ogen. Glans die ik wel bij jullie allebei zie. Die glans wil ik ook!” Ik kan nu al verklappen, dat dat is gelukt. De training over de Roos van Leary was voor mij een succes. Ik heb die glans zelf gezien.  Zo ook de glans in de ogen van de twee trainers: Bert van Dijk en Annelies Hustinx

Met zijn elven in Driebergen
We zaten met zijn elven op de eerste verdieping in een bijgebouw op landgoed de Horst. Je kent het vast, dat landgoed waar De Baak resideert en waar je heerlijk in het bos kan wandelen, vaak na de lunch en met een sluimerend schuldgevoel vanwege de net iets te grote lunch die je voor je zelf hebt opgeschept. Of je kent het misschien van de door de Horst klaargezette lekkernijen die je mee kan nemen aan het eind van een vermoeide dag voor onderweg naar huis.  En toevallig was dat die dag erg nodig. De basistraining voor trainers over de Roos van Leary was op 19 november, de dag dat de brand in een elektriciteitsruimte van NS het treinverkeer rond Utrecht Centraal stillegde. Liftend naar Haarlem en treinend naar Den Haag kostte het mij ruim vijf uur om thuis te komen vanuit Driebergen. Maar daar gaat het nu niet om. Het gaat om de Roos van Leary en de train de trainerdag van 19 november jl.

Roos van Leary
De Amerikaanse Timothy Leary heeft in 1957 een model ontworpen waarmee je inzicht krijgt in communicatieprocessen: de zogenaamde ‘Roos van Leary’. “De Roos van Leary is een schematische weergave van verschillende gedragsmogelijkheden en de uitwerking daarvan op anderen“, schrijft Bert van Dijk op de achterflap van zijn boek ‘Beïnvloed anderen, begin bij jezelf’. Tijdens de training staat Bert kort stil bij de theorie. Hij tekent en vertelt over de diverse aspecten van de Roos van Leary. Met de ingedeelde cirkel als resultaat (zie hiernaast). “Het proces tussen mensen bepaalt wat er gebeurt”, doceert Bert, “en niet de individuele boodschap.” Hij gaat verder: de vertikaal tegenover elkaar liggende communicatiestijlen nodigen elkaar uit. Bijvoorbeeld: concurrerend gedrag nodigt teruggetrokken gedrag uit en leidend vraagt om volgend gedrag. Daar is helemaal niets mis mee want dat kan zeer functioneel zijn. Tot het gaat knellen.  Dus tot de gewenste doelen niet meer bereikt worden vanwege knellende communicatiepatronen. Wat dan te doen? En daar wordt de Roos een prachtig model en daar zat voor mij ook de belangrijke meerwaarde van deze dag. Om de angel uit deze disfunctionele knellende patronen te halen, biedt het model een handige aanpak. Je reageert met gedrag dat horizontaal tegenover de communicatiestijl van de ander ligt. Bijvoorbeeld: je reageert meewerkend als de ander, disfunctioneel, opstandig communiceert. En de meerwaarde van de dag zat hem niet alleen in dit theoretische inzicht, maar vooral in het oefenen ermee.

Wij waren werkster
Zo deden we een leerzame oefening om de interactiepatronen zichtbaar te maken, om daarna te oefenen met gedrag dat de disfunctionele patronen doorbreekt. De baas had een gesprek met de werkster na een half jaar functioneren. Dat was een goed half jaar met tegelijkertijd wat puntjes die beter moesten. De werksters kregen instructies die passen bij de vier kwadranten van de Roos van Leary. Zo speelde een werkster bijvoorbeeld aanvallend/concurrerend. Het gemak waarmee we in disfunctionele patronen belandden is bijzonder. Nog leuker was om het om te zien hoe effectief het horizontaal tegenoverliggend gedrag was, dat perfect eerst door Annelies Hustinx (de tweede trainer) werd neergezet als voorbeeld. Juist deze combinatie van theorie, praktijk en groepsreflectie maakte deze dag zeer effectief. En dat werd nog ondersteund door regelmatige afwisseling van werken met de hele groep en werken in twee- en drietallen. 

Train-de-trainer
De basistraining die ik heb gevolgd was een train-de-trainer-workshop. En trainers kunnen goed op diverse niveaus kijken en nog beter daarover veel praten. Op verschillende niveaus vindt dan reflectie plaats en dat hoort ook zo. ‘Wat doe ik nu en waartoe’, ‘wat doet de ander’, ‘wat doet de trainer’, zijn de standaard drie niveaus. Daar komt in een ‘train de trainer-traject’ nog een extra niveau bij: ‘Wat zou ik doen als ik trainer was’, ofwel: ‘Hoe regisseer ik het leerproces met de Roos van Leary als belangrijk materiaal’. Dat maakt deze workshop interessant. En het maakt hem complex. Regelmatig merkte ik pas achteraf op welk reflectieniveau de opmerkingen van de twee trainers betrekking hadden en evenzo bij de opmerkingen van de anderen. Ik ben in deze situatie groot voorstander van te voren plannen. En dan bedoel ik het vooraf plannen van tijdblokken waar er vanuit het trainersperspectief naar al het rijke materiaal wordt gekeken. En dat als expliciet programmaonderdeel toevoegen aan de dag.

Tot slot
In de eindevaluatie van de dag waren we allemaal positief. Vanwege de trainers, de prettige dynamiek en interacties met elkaar maar vooral omdat doelen bereikt waren. Voor mij blijft 19 november een gedenkwaardige dag, vanwege de Utrechtse treintoestanden, maar vooral ook vanwege de trainers, de cursisten en wijlen Timothy Leary met zijn model. Vol enthousiasme ben ik aan het boekje van Bert van Dijk begonnen. Mijn specifieke doel was een extra tool te hebben in mijn coachpraktijk. De basisdag was een zeer praktijkgerichte leeswijzer voor het boek waarna ik er mee aan de slag ga. Zo eindigde ik die dag en zo eindig ik dit artikel.

Robbert Braak. Ik ben coach en ik ontwikkel leerprogramma voor managers bij de overheid. Ik doe dat vooral in dienst van Bureau Algemene Bestuursdienst; de Management Development club van de top 400 van het Rijk. Het is mijn passie om onbewuste processen bewust te krijgen zodat ze expliciet ingezet kunnen worden. Of expliciet juist niet. Zodat vrijheid en leiderschap wordt versterkt.



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:

Alexander Eriksen - vrijdag 4 januari 2019

Hier nog wat aanvullende info: https://supertrainer.nl/roos-van-leary/