Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

De kracht van empathisch vermogen op de werkvloer

ma 24 aug 2020

Het is een van de meest gehoorde klachten van werknemers over hun leidinggevende en collega’s: het gebrek aan empathie. Je kunnen verplaatsen in de gevoelens en de ervaringen van anderen is een krachtige vaardigheid die juist op de werkvloer enorm waardevol kan zijn.

Het cliché van de botte baas of de ongevoelige collega die anderen bij vlagen tot waanzin drijft, is helaas nog altijd levend. Iedereen kent wel een collega of leidinggevende bij wie hij zich weleens heeft afgevraagd of diegene überhaupt een greintje gevoel in zijn of haar donder heeft. Dergelijk gedrag wordt de laatste tijd gelukkig steeds beter bespreekbaar, sterker, het wordt in veel gevallen niet meer op de werkvloer getolereerd.

Het past helemaal in de het huidige tijdsbeeld: rekening houden met anderen. Een ontwikkeling waarbij bepaalde vastgeroeste gewoonten opnieuw tegen het licht worden gehouden. Of het nu gaat het om seksisme, discriminatie of structureel machtsmisbruik; de maatschappelijke discussies hieromtrent worden momenteel hevig gevoerd. Het vermogen of juist onvermogen tot empathie speelt hierbij een belangrijke rol.

Wat is empathisch vermogen?
Empathie gaat echter veel verder dan ‘rekening houden met de ander’. In díe term ligt letterlijk iets berekends verscholen. Empathie gaat veel verder. Empathisch vermogen is het vermogen om je in anderen te verplaatsen. Openstaan voor de emoties, houding en motivatie van de ander en begrijpen wat voor impact jouw handelen en gedrag kunnen hebben op een ander, noemen we ook wel cognitieve empathie. Een ander woord voor empathie is inlevingsvermogen. Sommige mensen kunnen zich zo erg inleven dat ze emoties van een ander ook voelen. Dit noemen we affectieve empathie. Ook de term emotionele intelligentie hangt hier nauw mee samen; de vaardigheid om bepaalde emoties bij anderen te herkennen en daar op een juiste manier mee om te gaan. 

Brené Brown, die jarenlang werkzaam was als maatschappelijk werkster, heeft een inmiddels wereldberoemde TEDtalk gegeven over de kracht van kwetsbaarheid. Ze vertelt over haar eigen onzekerheden en haalt treffende voorbeelden, onderzoeken en observaties aan. Hiermee laat ze zien dat kwetsbaarheid geen vorm van zwakte is, maar een manier om verbinding te creëren. En juist kwetsbaarheid ligt aan de basis van empathie. Door je eigen onzekerheden, imperfecties en dilemma’s te herkennen, zul je ook die van anderen, en de daarbij horende emoties beter snappen, betoogt Brown. 

Empathisch vermogen ontwikkelen
Als leidinggevende (en als werknemer) is empathisch vermogen dus een fijne eigenschap. Niet iedereen is echter met dezelfde dosis inlevingsvermogen geboren en empathie laat zich niet afdwingen. Met name affectieve empathie is moeilijk aan te leren, dat zit in je of niet. Cognitieve empathie is echter goed te ontwikkelen. Het heeft vooral te maken met hoe je jezelf opstelt, oprechte interesse tonen in mensen, de verbinding zoeken zonder eigen belang en manipulatie en de manier waarop je vragen stelt.

Tips om je empathische vermogen te ontwikkelen, zijn talrijk. Een aantal hebben we er voor je op een rij gezet.  

  1. Leer jezelf beter kennen, doe aan zelfreflectie. Hoe voel jij je en hoe beïnvloedt dat jouw houding en gedrag? Door jezelf, je karakter, je gewoonten en je gedrag te herkennen, kun je ook andere mensen en de manier waarop mensen op je reageren beter begrijpen.
  2. Lees veel boeken en kijk films. Goede literatuur en films laten je automatisch verplaatsen in de drijfveren van de personages.
  3. Sta open voor kritiek. Hierdoor creëer je een open sfeer waarin mensen zich vrijer voelen, de onderlinge communicatie beter wordt en ook anderen makkelijker omgaan met kritiek.
  4. Eerst nadenken, dan pas praten. We hebben vaak de neiging direct te reageren op de ander en overal een mening over te hebben. Een paar seconden wachten en je woorden wegen, kan met name op de werkvloer een enorm verschil maken.
  5. Stel vragen, maar doe dat over een onderwerp waar je echt in geïnteresseerd bent. Ga geen interesse faken, mensen prikken daar snel doorheen.
  6. Luister actief. Stel open vragen, vat af en toe iets samen, vraag door en deel je eigen ervaringen over het onderwerp. En neem vooral de tijd voor dit soort gesprekken met collega’s. Een verbindend gesprek kan niet even snel tussendoor.

Emoties op werk
Voor meel mensen klinken bovenstaande termen als kwetsbaarheid en emoties wellicht een tikje klef en zweverig. Er moet op het werk toch vooral, tja, gewerkt worden, vinden ze. Dat vindt ook de Vlaamse professor in de filosofie Ignaas Devisch. Hij is geen fan van de nadruk op empathie op de werkvloer. Hij ziet de werkvloer vooral als functioneel en propageert afstand.

Empathie betekent overigens niet dat we de hele dag met elkaar moeten gaan knuffelen, je iedere ruzie met je partner tijdens de kwartaalcijfersvergadering uitgebreid uiteen dient te zetten of dat er om het minste geringste gesnotterd en gehuild mag worden op kantoor. Maar een werkplek waar collega’s onderling oog voor elkaar hebben en elkaar op menselijk vlak vooruithelpen en tot steun kunnen zijn, zou anno 2020 niet meer dan normaal moeten zijn. (bron: Intermediair)

 

Download hier

Het empathisch teveel: In gesprek met Ignaas Devisch over een werkbare onverschilligheid



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst