Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

Achteruitgaan als vorm van vooruitgang

di 24 apr 2018 - Guido van de Wiel

Ooit kon ik anderhalve salto vanaf de lage duikplank, zonder een tsunami met mijn voeten te veroorzaken, en zonder dat mijn rug of borst van de klap op het water direct daarna zo rood kleurde als een kreeft. Ik kan het niet meer. Althans, ik ga het publiek in een willekeurig badhuis dit leedvermaak om mij niet gunnen.

Ooit kon ik de Rubik’s Cube, de kubus die je nu weer veel ziet opduiken, vanuit elke willekeurige stand waarin de kleurige blokjes ook maar waren gedraaid, oplossen. Ik ben niet alleen kwijtgeraakt hoe dat moet, maar ook binnen welke tijd ik dit kon. Of het nu binnen een minuut was of niet, ik weet het niet meer.

Ooit wist ik alle staten van Amerika op te noemen, nu raak ik in alle staten als mij die opdracht wordt gegeven.

Wat zegt dit over ontwikkeling? Dat je met de tijd je wilde haren verliest? Dat je leert onthouden wat relevant is en achter je laat wat er niet meer toe doet? Dat je jezelf en je hersenen niet moet vermoeien met kennis waar je toch niets mee doet?

Niet alles is vooruitgang. En niet alles wordt almaar beter en meer. Sommige mensen wijzen naar hun telefoon en naar de onbegrensde mogelijkheden van internet als er gevraagd wordt naar vooruitgang. Voor anderen staat diezelfde smartphone voor een verschraling van het leven. Zij zeggen dat het werkelijk contact in de weg staat. Het is een zegen om online je ideeën te delen, je moeder aan de andere kant van de wereld via Skype te zien en te horen praten en alle muziek in één app bij de hand te hebben. Maar het zorgt ook voor nieuwe vormen van verslaving, slaapgebrek onder jongeren, zombie-gedrag in de trein en voor mensen die klaarblijkelijk in de nacht onbesuisd en massaal hatemails tikken richting iedereen die niet in hun straatje past.

Voor anderen lijkt vooruitgang teruggebracht tot swipen naar rechts. Maar hoe verleidelijk ook en hoe betekenisvol deze virtuele wereld ook lijkt: in het werkelijke leven blijf je met je vinger op een plastic doosje met een glazen deksel wrijven, wachtend op een mirakel. Die wonderlamp op wifi die licht geeft en die dromen kan verwezenlijken, maakt van veel relaties tegelijkertijd een nachtmerrie. Twee mensen die uit eten en ieder op hun telefoon kijken. Een stilte-retraite is er niets bij. Is het vooruitgang als we elkaar niets meer te appen hebben?

Hoe zou jij vooruitgang definiëren? Een betere medische zorg waarin de bijwerkingen soms erger zijn dan de kwaal? Van de mens een interplanetaire soort maken, zodat we nog meer planeten kapot kunnen maken? De zelfrijdende auto die zichzelf inparkeert? Een Tesla die zichzelf inparkeert, rijdt op dat moment wel naar achteren. En als zo’n klein stukje naar achteren rijden al vooruitgang is, dan kunnen we ‘hard achteruitgaan’ zien als een grote sprong voorwaarts. Zo troost ik mij met de salto die niet meer gaat, de kubus die onopgelost op het tafeltje blijft liggen en het Amerika waar New York niet eens de hoofdstad blijkt te zijn van de gelijknamige staat.

Niet alles wordt automatisch meer en beter. Natuurlijke ontwikkeling behelst ook de weg terug. Toen ik een paar decennia geleden rijles had en ik op een ochtend heel moe achter het stuur kroop, deed ik het opeens wonderbaarlijk goed in die lesauto, in het verkeer. Daarvóór dacht ik te veel na en zat ik teveel in mijn hoofd. Als trainer en coach heb ik me vaak overmatig verantwoordelijk gevoeld voor de resultaten die ik boekte met groepen. Maar hoe harder ik ging werken, des te meer initiatiefkracht ik wegnam bij de groep. Toen ik bijna tegen een burn-out liep en de gehele dag al was afgeleid door heftig nieuws rondom de gezondheid van een vriendin, ervoer de groep die ik die dag begeleidde eindelijk ruimte en vond de grootste doorbraak in het team ironisch genoeg plaats. Juist omdat ik niet hard meer aan het werk was, maar de handdoek energetisch al in de ring had gegooid ... Achteruitgaan is een vorm van vooruitgang. Vraag maar na bij elke roeivereniging.

En ja, soms is het vooruitgang als we merken dat we moeten roeien met de riemen die we niet meer hebben.

Guido van de Wiel (Wheel Productions) is schrijver en ghostwriter van managementboeken, verbonden aan onder meer Verdraaide organisaties en De Veranderbrigade. Hij is executive coach bij de business schools Rotterdam School of Management en TIAS School for Business and Society. Trendwatcher of the Year 15-16.



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:

Hans Dellen - donderdag 26 april 2018

Mooi verwoord