‘Ja, Jort, willen is kunnen’

di 24 jan 2012 - Doeke Fennema

Van de twaalf jaar dat ik nu met roken ben gestopt heb ik er tien gerookt. Denk daar vast even over na, dan begin ik deze column ondertussen met de STER-reclame: ‘Er loopt een man over het Wad. Het slik zuigt aan zijn Florentijnse schoeisel, ruïneert zijn sokken van zuiver kasjmier. Zijn te lange lokken waaien in zijn ogen. Vanuit een helikopter klinkt het monter: Ja Jort, willen is kunnen!’

Willen = kunnen. Misschien gaat dat op voor rentepercentages, ik zou niet weten hoe, maar dat weten ze dan wel bij de bank die deze slogan voert. Van veranderprocessen, van teams of individueel, denk ik dan weer wél wat te weten. Veranderen – dat gaat nou bij uitstek over willen en kunnen. En je kunt van ‘willen’ veel zeggen, maar niet dat het ook zomaar even ‘kunnen’ is. Neem nu dat roken van mij.

Veertien jaar geleden stopte ik met roken omdat aanstaand vaderschap nu eenmaal geen gele tanden en zwarte longen verdraagt. Of nee, laat ik eerlijk zijn, twaalf jaar geleden -  mijn dochter kon al bijna lopen. Maar komaan, ik stopte. Dat wil zeggen, ik rookte zelden meer dan één sigaar in de week. Genieten natuurlijk! Ik was gestopt immers. Later, bij de vrijmibo, circuleerde meestal wel ergens een pakje Marlboro, weer later bietste ik er af en toe eentje bij stress. Had ik snel trouwens, stress. Maar uitsluitend op het werk. En een mens heeft nog altijd meer vrije tijd. Om dat nou roken te noemen.

Anderhalf jaar heb ik nu écht niet meer gerookt, sinds ik ontslag nam. Ik ben de verslaving te boven. Gedragsverandering kan sneller, maar het is in essentie hetzelfde proces, want we zijn verslaafd aan onze gedragingen. Ik wilde best stoppen met roken, maar om dat vervolgens te kunnen moet je ervoor kiezen dat ook daadwerkelijk te doen. Die keuze vereist tijd, aandacht en een geleidelijk begrip van de consequenties van jouw keuze – ja, zelfs als die consequenties alleen maar positief zijn. 

Ik geef toe: voor een reclame is dat te veel boodschap ineens. Maar sta jij binnenkort met je poten in het slik, doe er dan je voordeel mee: ‘willen + kiezen = kunnen’.


Doeke Fennema begeleidt cultuur- en gedragsverandering van teams en organisaties. Als strategisch adviseur/coach, als creatief facilitator en dagvoorzitter/spreker. www.decreatievekrijgsheer.nl