Ik zoek een...

Actueel - Nieuws

De tragedie van de goede coach

di 28 juni 2011 - Leona Aarsen

De tragedie van de goede coach
Al googlend naar definities van een goede coach, krijg ik meer dan anderhalf miljoen hits. Een van de aspecten die steeds benadrukt wordt als kenmerk van een goede coach is dat deze ‘meester’ is over zichzelf. Hij moet de ‘knoppen’ van zijn emoties weten te vinden en deze desgewenst uit kunnen zetten.

De theorie is nobel, maar werk het in de praktijk ook zo?
En komt het ten goede aan de beroepspraktijk? Mijn stelling is dat een ‘goede’ coach net zo veel hulp nodig heeft (en krijgt) van de klant als andersom. Dat heeft enerzijds te maken met de (deels verborgen en onbewuste) motivatie van de coach om anderen te helpen, anderzijds met het kind-deel van de coach.

De diepste drijfveer om coach te worden – naast alle zinnige en edele motieven, zoals bijdragen aan het levensgeluk van anderen – heeft te maken met de innerlijke pijn van de coach. Ieder mens, dus ook een coach, heeft meerdere subpersoonlijkheden (meerdere ikken) in zich, zoals de idealist, de helper, de verzorger, de luilak enz. De coach kan zich identificeren met de subpersoonlijkheid ‘verzorger/helper’, wat uiteraard goed van pas komt in zijn beroep. Vanuit de identificatie met deze subpersoonlijkheid voelt de coach ook emoties die hierbij horen: hulpvaardigheid, compassie, empathie enz. Op deze manier kan hij ontsnappen aan zijn eigen innerlijke pijn, door zich vooral te richten op de pijn en worsteling van anderen.

De coach –net als ieder ander mens-  heeft echter ook een kind-deel in zich. Dit deel voelt meestal eenzaamheid, pijn, angst, verdriet, twijfel of vernedering. Het is begrijpelijk – vanuit een zeer diepe menselijke instinct – dat de coach deze emoties liever niet wil voelen.   In het beste geval erkent de coach het kind, maar zet het buiten spel met ‘legitieme’ excuses: ‘ik weet dat ik nog bepaalde kernthema’s in mijn leven uit moet werken, maar ik heb heel veel klanten en ze zijn zeer tevreden over mij, dus het gaat best wel goed’.  Maar het kind laat zich niet wegduwen, maar gaat steeds meer om aandacht vragen en uiteindelijk om schreeuwen.

Het tragische van de rol van de coach is dat zijn kind-deel in de coach-relatie ‘illegaal’ is: terwijl het kind-deel van de klant alle ruimte krijgt (de klant komt immers om hulp vragen met een bepaald probleem), heeft het kind-deel van de coach geen bestaansrecht en kan dus ook niets ontvangen (alle bewondering en waardering is immers gericht aan de subpersoonlijkheid van de ‘helper’, die zichtbaar en bewust is).

Het onbewust houden van het beschadigde kind van de coach is vaak de onbewuste motivatie om coach te worden. De coach is voortdurend mensen aan het helpen, voortdurend datgene aan zijn klanten aan het geven wat hij zelf het meest nodig heeft: liefde, zorg, steun, troost, bemoediging enz. De coach voelt ergens diep in de behoefte aan erkenning, liefde en waardering, maar probeert dit vanuit de rol van de ‘helper’ te ontvangen. Bezig zijn als coach is vanuit dit oogpunt gericht op ontvangen: het ontvangen van voldoening, waardering, bewondering. Om er maximaal zeker van te zijn dat de coach dit ontvangt, zal hij zich profileren als:

  1. de ideale coach (zeer openhartig, intiem, de coach laat zich verleiden tot persoonlijke bekentenissen)
  2. de mysterieuze, onbereikbare coach (door technieken te gebruiken waar hij autoriteit aan ontleent, die exotisch klinken of voor de leek gewoon niet te begrijpen zijn)
  3. de behulpzame, betrokken coach (die zo’n beetje de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de coachee op zich neemt, deze coach is heel hard aan het werk)
  4. de meester (de spirituele of verlichte coach, die zich als spirituele leraar of gids van de coachee opstelt).

Eigenlijk zijn deze coach-rollen coping technieken om de pijn niet te voelen. Paradoxaal genoeg kan het streven om een goede coach  te zijn, de mogelijkheden voor het helen van het innerlijke kind van de coach behoorlijk in de weg staan. Hierbij signaleer ik twee knelpunten in de voorwaarden die gewoonlijk aan een goede coach gesteld worden:

  1. het is not done dat in de coachrelatie de coach zichzelf ‘helpt’ in de zin dat hij aan zijn eigen kernthema’s werkt
  2. het is ongewenst als de coach (al op het moment dat hij in opleiding gaat) in therapie is, hier rust ook een taboe op

Door deze voorwaarden te stellen zagen we de wortels weg die een goede coach voort kunnen brengen. Waar en hoe kan immers een goede coach aan zijn eigen kernthema’s werken (buiten wat intervisies en supervisies om), als het bovengenoemde niet kan? Dit zou impliceren dat de coach zijn kernthema’s allemaal doorgewerkt en opgelost heeft voordat hij met klanten gaat werken. En dit is mijns inziens een illusie. Het zou namelijk ook betekenen dat de coach vanaf dat moment niet meer groeit.

Wellicht wordt het tijd om wat taboes in coachland aan het daglicht te brengen en vanuit een ander oogpunt te bezien.


Leona Aarsen heeft ruim 10 jaar ervaring opgedaan in het HRM veld als (beleids)adviseur. Haar loopbaan werd steeds bepaald door resultaten boeken, het beste in mensen en organisaties naar boven halen, anderen inspireren en zoeken naar authenticiteit. Ze is tweedejaars student aan de opleiding Master coach en counselor van het Europees Instituut. Sinds 2010 werkt ze als coach en counselor vanuit haar eigen praktijk, Veranderen van binnenuit http://vanbinnenuit.wordpress.com/ Wil je van gedachten wisselen naar aanleiding van het artikel? Mail naar laarsen@online.nl



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
CAPTCHA Image
Neem de code over:

Tim Havelaar - woensdag 20 juli 2011

Misschien coacht een coach om zijn/haar eigen pijn niet te voelen. Een goede coach heeft zelf ook een coach om heel te worden. Als in de coachrelatie eigen thema's gespiegeld worden is dat allerminst een taboe, mits de coach zich ervan bewust wordt en het bespreekbaar maakt (zoals in type 1 'de ideale coach'. Ik vind dit ook allerminst 'tragisch'. Tuurlijk coacht een coach om een spiegel voorgehouden te krijgen en aldus over zichzelf te leren. Dit thema is net zo goed bekend onder therapeuten. Het stuk van Leona is herkenbaar en goed geschreven/beargumenteerd. Waardevol. Het doet echter niets af aan de functie van de coach. Hij/zij doet er echter goed aan met eigen thema's aan de slag te gaan, dan ben je professioneel bezig.

Ans Tros - dinsdag 5 juli 2011

Beste Leona, dank je wel voor je prima bijdrage over de kwaliteit van een coach. Dit aspect, verdrongen kind-behoeften die uitgeprojecteerd worden op klanten is en blijft actueel. Hoe meer er over geschreven wordt hoe beter wat mij betreft. Ons slimme onbewuste is ons vaak te slim af. De uitspraak van Jung blijft helaas geldig. Rond 1900 stelde hij: "het is inmiddels genoegzaam bekend dat wij mensen complexen hebben, minder bekend is dat complexen ons hebben" C. G. Jung Ik deel je mening dat je al doende leert, professionaliteit blijkt uit het feit dat je bij jezelf signaleert dat je geraakt wordt in een coachgesprek, het bespreekbaar weet te maken met je klant of hulp inroept van je intervisie maatjes. Nogmaals dank

Frits Kuin - vrijdag 1 juli 2011

mag het ook een onsje minder alsjeblieft? Je begint zo goed! Frits

Titia de Vries - woensdag 29 juni 2011

Als je als coach je eigen pijn niet wilt en dus ook niet kan voelen, dan ben je voor mij niet professioneel bezig. Ik vind dat je je als coach 'uitgeschud' moet hebben en dat dat uitschudden een voortdurend proces is met voortschrijdend inzicht. Zo voorkom je meer en meer dat je stapt in project en (tegen)overdracht. Dat houd ik mijn studenten ook altijd voor. Als coach verschuil je je niet (achter methodieken, achter woorden), je staat pal in de wind. En je buigt daarin als bamboe als dat nodig is (en blijft dus niet halstarrig staan als de eik die op een gegeven moment omdondert). Overigens schroom ik niet als dat zinvol is, mijn eigen pijnpunten en leerpunten te delen. Mijn ervaring is dat het voor mijn coachee helder is dat ik ook zo mijn worstelingen had en heb.

Jikke Visser - woensdag 29 juni 2011

Hallo Leonie, In eerste instantie was ook ik blij toen ik jouw artikel begon te lezen. Daarna ontstond er ook een ergernis. Als coach ben je je bewust van de zaken die jij noemt. Ze zijn als het goed is uitgebreid in je opleiding aan de orde gekomen. En elke coach blijft ze serieus nemen, door intervisie te hebben, door collegiale consulten, door steeds weer bijscholing te doen. En als er nog een echt groot 'hoofdthema' ligt, zoals jij dat noemt, dan stap je naar een coach of volg je tijdelijk zelf een therapie. Coach zijn, een goede coach zijn staat en valt bij zelf steeds alert te zijn van je eigen reacties, gevoelens en handelingen. Je laatste conclusie klopt dus: het is een illusie als jij als coach denkt dat je na een opleiding of welk moment dan ook in jouw proces dat je alles doorgewerkt en opgelost hebt. Ieder mens blijft altijd groeien, dus ook de coach. Groei ontstaat meestal uit 'niet leuke situaties' die veroorzaken dat je weer in beweging komt. Kleine of grote confrontaties, die achteraf de kadootjes op je weg blijken te zijn, want ze brengen je een stap verder! Als coach doe ik er dus alles aan om steeds schoon en zuiver tegen over mijn klant te zijn en mijn eigen groei en ontwikkeling op een andere plek verder uit te werken. En natuurlijk leer ik ook door mijn klanten. Al was het alleen maar door via hen de volgende klant nog beter te kunnen helpen.

Teja van Geenen - woensdag 29 juni 2011

Voor mij is een goede coach iemand die weet waar de eigen pijnpunten liggen, zich realiseert dat hij/zij ze heeft en daar voor uit komt. Juist als coach naast de coachee/cliënt te lopen met afstandelijke betrokkenheid, op een gezamenlijk pad lijkt me heel belangrijk in de sessies. Beiden kunnen op die manier werken aan hun eigen pijnen, kindsdeel etc, iets waar niets mis mee is! Ik zou op geen andere wijze kunnen, lees willen werken. Door je ervan bewust te zijn dat ook de coach/counselor zijn eigen triggers heeft voor de eigen onverwerkte zaken, kun je aan jezelf werken. Tijdens een gesprek kun je (opnieuw) geconfronteerd worden met zaken die je dacht al (volledig) verwerkt te hebben. Dat is het dynamische proces van werken met andere mensen. Op deze manier kun je ook dat (laatste) stukje van jezelf helen, steeds meer en meer. Zoals hierboven de coach wordt afgeschilderd als iemand die los van allerlei eigen frustraties, traumatjes en andere zaken handelt, lijkt mij inderdaad onwerkelijk en niet realistisch. Wees gewoon jezelf, wees mens, met alles erop en eraan. Juist dan kun je vanuit je mens zijn en soms als ervaringsdeskundige, natuurlijk de afstandelijke betrokkenheid in acht nemend, er zijn voor die ander. Mocht de afstandelijke betrokkenheid niet meer toepasbaar zijn tijdens een sessie, zal het zaak en wijs zijn om middels supervisie of andere aanvullende sessies aan jezelf te gaan werken. Ook dat is geen zwaktebod, maar juist een meerwaarde: ook als coach ben je menselijk en heb je gevoelens. Daar mag zeker wat van uit gedragen worden. Juist dan zal de ander begrijpen en kunnen ervaren wat diens eigen mogelijkheden kunnen zijn om aan te werken.

Rob van Tiel - woensdag 29 juni 2011

Hallo Leona, interessant artikel en leuk dat je de knuppel in het hoenderhokwil gooien. Ik denk dat het goed is dat een coach zich bewust is van de gevaren die je beschrijft en dat goed in de gaten houdt. Ik wil je stelling over de knelpunten wel relativeren, want 1) ik denk dat een coach zichzelf juist wel helpt door te coachen. Het is alleen afhankelijk van de klant en het 'contract' wat je hebt met de klant in hoeverre jij als coach je eigen thema's ook bespreekbaar maakt. Ik maak het zelf regelmatig mee, dat mijn thema's ook openlijk besproken worden en op tafel komen te liggen. Ik merk dat het juist 'helend' is voor de coachee omdat er meer veiligheid, vertrouwen en gelijkwaardigheid ontstaat. 2) ik denk dat vele coaches toch op de een of andere manier aan therapie voor henzelf doen, hetzij door opleidingen te volgen, zelf gecoached worden o.i.d. Een coach zal wel moeten want als een bepaald thema gaat opspelen dan zal de coach daar zelf ook wat mee moeten doen. Mijn ervaring leert trouwens dat ik altijd ook precies de klanten krijg die worstelen met mijn eigen thema's. Toeval?? Ik denk dat het grootste gevaar voor een coach is de kwestie overdracht/tegenoverdracht. Succes met je verdere onderzoek, Rob van Tiel 06 54 728 509 rob@pommedapi.nl

NumoQuest - woensdag 29 juni 2011

Ik ben bijzonder verguld te lezen dat er gelukkig coaches zijn die bestaande taboes, zo die er zijn, willen benoemen en ze uiteindelijk willen doorbreken. Dank hiervoor Leona. Waar ik persoonlijk wat meer moeite mee heb is dat je aan jezelf zou moeten werken, wanneer je iemand aan het coachen ben. Ik ga van twee basisprincipes uit wat dat betreft. Je kunt alleen iemand coachen wanneer je zelf stevig verankerd staat. Dat betekend dan natuurlijk ook dat je feitelijk qua ontwikkeling net een stukje verder bent dan diegene die je coached. In tweede denk ik dat het heel belangrijk is dat je een duidelijke toegevoegde waarde moet hebben voor degene die je wil coachen, dan wel aan het coachen bent. Zo kan ik denk ik nog wel enkele basisprincipes bedenken waar je aan zou moeten kunnen voldoen, m.i. dan, als coach. Ik volg zeker je zienswijze in deze, al sta ik er zelf veel eenvoudiger in. Dank voor je visie. René Civile, NumoQuest©.

Leny Zomer - woensdag 29 juni 2011

Ik heb jarenlang mensen gecoacht zonder opleiding eliswaar onbetaald maar toch. Iedereenvroeg dan ook altijd waarom maak je hiervan niet jouw beroep? En uiteindelijk heb ik dat ook gedaan. Ik vergeet dan ook nooit meer de allereerste lesdag, ik ging volledig onderuit (voor mijn gevoel) want dat gewonde kind kwam naar boven. Gelukkig ben ik daarin zeer goed geholpen door mijn coach die me daar doorheen loodste. Ik heb de opleiding succesvol afgesloten heb er veel van geleerd en ben een coaching bedrijf begonnen. Ben ik veranderd, ja, veranderde de manier waarop ik coachte? Ja, maar is dat niet ook de bedoeling? Ons leven is een leerschool en bij alles wat je leert, verander je. Is dat niet goed voor jouw clienten? Natuurlijk wel, een coach die nooit bijleerd zal het coachen verleren want de hele wereld verandert continu. Mijn clienten leren van mij en ik leer van mijn clienten want elle goeds in deze wereld kan alleen tot stand komen door verbinding en in ons geval de liefdevolle verbinding die wij aangaan met onze clienten. Iedere coach is anders, iedere client ook.

jan stoop - woensdag 29 juni 2011

Hallo Leona. Bedankt voor je mooie bijdrage over de tragedie van een goede coach. Ik wil er een klein item aan toevoegen en wat in het verlengde ligt van wat jij aangeeft. Een coach heeft ook een coach nodig om zo continue een goede coach te zijn. We zijn nooit uitgeleerd. Een mooie slogan die daar op aansluit is: meesterschap is leerling willen zijn. Jan Stoop Partner van De COREPORATION Coach/auteur/organisatieadviseur

Koos van de Coevering - woensdag 29 juni 2011

Beste Leona Aarsen Een goed artikel en ik als coach in opleiding ben er blij mee. Fijn dat je als coach geen supermens hoef te zijn die alles doorgewerkt heeft. Zodra er een thema is doorgewerkt wordt de plaats van het thema immers weer ingenomen door een nieuw thema.

Karin Höhle-Dikken - woensdag 29 juni 2011

Hallo Leona, Interessant stuk en onderwerp. Het gaat over iets waar ik (als mens, coach en kindertolk®) al een tijdje mee bezig ben. Ik ben van mening dat de klant de coach inderdaad altijd iets komt brengen. Ik zou mijn vraagtekens hebben bij een coach die niet met zij of haar eigen 'kindstukjes' bezig is. Het is jammer dat daar inderdaad nog steeds een taboe op zit. Aan de andere kant opent het de weg naar de coaches die over dat taboe heen kunnen stappen en het onderwerp daarmee bespreekbaar durven maken. Ben benieuwd wat je met dit artikel nog meer losmaakt! Note: Ondanks dat ik het coachingtraject als een proces van samenwerking zie staat tijdens de sessies 'de voortgang' van de klant centraal. Daarnaast werkt de coach (eventueel als klant) aan zijn of haar eigen stukje...